Hij meent het voor meer dan de helft. We passeren een aantal ingewikkelde sluizen en staan dan plots voor een inderdaad verdacht lege afdeling. De mannen achter hun pc's negeren me. De ruimte had ook de logistieke afdeling van een transportbedrijf kunnen zijn.

Eenmaal voorzien van een plastic bekertje automatenkoffie krijg ik een uitgebreide uitleg over de structuur van de digitale opsporing in Nederland. Het is eigenlijk heel eenvoudig. Je hebt bij elk korps wel iemand die wat digitaal rechercheren erbij doet. Daarboven staat het bovenregionale Bureau Digitaal Rechercheren en het Bureau Digitale Expertise, uiteraard BDR's en de BDE's voor de kenners.

Grijs gebied

Als die er allemaal niet uitkomen zijn daar het Nederlands Forensisch Instituut en de vandaag lege afdeling, het Team Digitale Expertise van de KLPD. Voorzichtig informeer ik naar het NPAC en het National High Crime Center en of ze het allemaal nog kunnen overzien. Van Dalen kan niet ontkennen dat ze elkaar wel eens voor de voeten hebben gelopen. "Hoe zal ik het eens netjes zeggen: je kan nooit voorkomen dat je in het grijze gebied wel eens in elkaars vaarwater terecht komt." Hij geeft zichzelf een ironisch compliment voor zijn formulering.

Er komen meer problemen aan de orde. 'Te weinig menskracht' vindt Van Dalen een standaardkreet. "Met geld hebben we geen probleem. De bewustwording bij politie is hardnekkiger gebleken. Ik was soms verbaasd dat de begroting werd jaarlijks goedgekeurd, maar het feitelijk starten van een cybercrime-onderzoek blijkt dan weer heel lastig.' Hij legt uitvoerig uit dat 'casescreeners', de mensen die moeten bepalen hoeveel politie-inzet er naar een zaak moet gaan, vaak te weinig punten toekennen aan een cybercrimezaak, simpelweg omdat er geen geweld gebruikt is en de schade moeilijk hard te maken valt.

Van Dalen: "Wij zijn een ondersteunende eenheid en mogen daarom geen zaken zelfstandig oppakken. Ik hing de eerste dag al aan de telefoon, maar daarna duurde het lang voordat de machinerie op gang kwam toen de overheidssites uit de lucht werden geschoten. Dat moet echt veranderen."

Geochelone

De cybercops verdelen zich in vier afdelingen. De zeven internetrechercheurs doen veel voorbereidend werk en maken vaak de kleinere tools. Een voorbeeld daarvan is een tool, Geochelone, die zelfstandig rechercheert in peer-to-peer netwerken. Het zijn de vijf digitale rechercheurs die assisteren bij doorzoekingen. Als er bij een terroristen-onderzoek pc's in beslag worden genomen, gaan zij er mee aan de slag.

Toen een moordverdachte beweerde de gehele avond met z'n Playstation te hebben gespeeld, waren zij het die de onmogelijkheid daarvan aantoonden. De verdachte sloeg snel door. Naast een afdeling 'Beleid & Advies' met beleidsadviseurs en juristen vallen de 5 mensen van Research en Development op: zij doen de langlopende projecten. Ofwel, zij bouwen de leuke tools die het rechercheren een stuk handiger maken. De 'Digitale Wassstraat' waarmee grote hoeveelheden data snel kunnen worden doorzocht is daar een voorbeeld van.

Internetrechercheur Marco is er vanaf het allereerste begin bij. Hij heeft met zedenteams meegedraaid en assisteerde bij de ontvoering van Claudia Melchers. "Het is leuk als de zaken die je doet landelijke bekendheid hebben. Dan is het echt voor je hobby betaald krijgen." In de afgelopen jaren is er volgens de cybercop wel wat veranderd: "vroeger waren scriptkiddies gewoon kwajongens. Nu zijn ze gewiekster en meer uit op gewin. Ze leggen bijvoorbeeld sites plat en persen de afnemer af. De georganiseerde misdaad heeft ook ontdekt hoe je deze knapen kunt inzetten. Dat maakt de zaak echt anders."

Peer-to-peer

Internetrechercheur Frank ziet de opkomst van peer-to-peer als een belangrijke verandering: "zo denken criminelen buiten schot te blijven, maar dat is echt een illusie." Als je Frank vraagt of hij met zijn kennis de afdeling zelf voor zou kunnen blijven, glimlacht hij: "ik zou best een poging willen wagen, maar uiteindelijk maak je altijd - op een terrein waarop je minder deskundig bent - fouten."

Van Dalen knikt. "Uiteraard pakken we meestal de sukkels, degenen die veel fouten maken. Soms zijn hackers zo onterecht verschrikkelijk arrogant en dan is het extra leuk om ze tijdens een verhoor met de neus op de feiten te drukken, zoals bij de ddossers van Overheid.nl. Er heerst hier ook een sfeer van fanatiek uitzoeken. Bij sommigen hier gooi je bij een moeilijk probleem een pizza en een fles cola naar binnen en twee dagen later komen ze met wallen van een meter achter hun bureau vandaan. Maar dan weten ze het meestal ook."