De kans op een volledige digitale oorlog is zeer klein, en als er dan al sprake is van een cyberwar gevoerd door een staat dan zal dat waarschijnlijk gebeuren in combinatie met reguliere oorlogsdaden. Dat blijkt uit een onderzoek (pdf) van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) en de Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke Vraagstukken (CAVV), dat werd gedaan in opdracht van de Nederlandse overheid.

Niet realistich

De overheid wilde meer duidelijkheid over de mogelijkheden, wetten en regelgeving rond digitale oorlogsvoering. De onderzoekers concluderen dat Nederland in bepaalde gevallen op militaire wijze mag terugslaan als er sprake is van een digitale oorlogsdaad. Maar dat al niet snel nodig zijn, zegt Arjan Uilenreef, secretaris van de commissie Digitale Veiligheid.

"De kans op cyberoorlog vinden wij niet realistisch", legt hij de belangrijkste conclusie van het onderzoek uit. Het is in geval van echte oorlog vaak gemakkelijker om met een gerichte bom infrastructuur uit te schakelen dan dat het via speciaal voor dat doel geschreven malware gaat. "Om te ontwrichten moet je wel hele goede software hebben." Een volledige 'cyberwar' is een digitale dreigingsvorm die zich op dit moment het minst voordoet, maar potentieel wel de grootste impact kan hebben.

Inlichtingen en defensie

Ongeveer hetzelfde gaat op voor de online terreurdreiging. Terroristen houden zich nog nauwelijks bezig met digitale aanvallen en zetten het web vooral in voor propaganda- en rekruteringsdoeleinden.

Nederland zou zijn tijd dan ook niet moeten besteden aan digitale aanval, maar aan digitale verdediging. "Leg de prioriteit bij het beveiligen van eigen systemen", zegt Uilenreef. Het Nederlandse leger moet zich gaan richten op defensie. Een tweede belangrijke conclusie is dat er het best geïnvesteerd kan worden in de digitale kennis van inlichtingendiensten om op die manier online spionage tegen te gaan. Dat is een veel grotere dreiging, concluderen de onderzoekers.

Die conclusies zijn grotendeels in lijn met de opzet van het Cyber Commando dat voor 2015 een vast onderdeel moet zijn van het Nederlandse leger. Het commando krijgt vooral een defensieve taak, zo bleek in november vorig jaar.

De regering heeft drie maanden om te reageren op de conclusies van het onderzoek, waarna er eventueel een debat komt in de Tweede Kamer. Hoewel een reactie op het rapport verplicht is staat het wel vrij om bepaalde zaken wel of niet over te nemen.