Dat zegt privacywaakhond European Data Protection Supervisor (EDPS) in een advies aan de Europese Commissie. De commissie had zelf om het advies gevraagd. De EDPS vraagt zich af of het nodig is proactief zogeheten ‘passenger name records’ (PNR) voor elke passagier bij elke vlucht door te zenden naar het land van bestemming.

“De EDPS denkt dat bulktransfer van data over onschuldige mensen in het kader van risicobeheersing serieuze vragen opwekt over de proportionaliteit”, zegt EDPS in het advies. Het adviesorgaan zet vooral vraagtekens bij de proactiviteit van het doorzenden van dergelijke data.

Wel achteraf checken

De EDPS vindt het zeer legitiem als deze gegevens nadien worden opgevraagd in het kader van opsporing van en onderzoek naar criminelen of terroristen. Nu echter valt niet te overzien wat er allemaal met die data gebeurt. EDPS zegt dat de strekking van ‘risicobeheersing’ onvoldoende is afgebakend en ook de noodzakelijkheid is niet voldoende onderbouwd.

De privacywaakhond ziet mogelijke ontwikkelingen in het vormen van profielen door persoonlijke informatie te koppelen aan gedragspatronen. Het gevaar kan ontstaan dat bepaalde personen een profiel krijgen opgeplakt waar ze eigenlijk niet of niet helemaal aan voldoen. “De voorwaarden voor het verzamelen en verwerken van persoonlijke data zouden in hoge mate moeten worden ingeperkt”, schrijft EDPS.

Exceptionele omstandigheden

De Europese Commissie zegt dat gevoelige data niet zal worden gebruikt, tenzij in exceptionele omstandigheden. Maar de voorwaarden waarop dat mag, zijn veel te breed geformuleerd, zegt het advies, en ze geven verder geen enkele garantie. Er wordt daarom geadviseerd de verwerking van gevoelige data helemaal uit te sluiten.

De discussie rond PNR en de overeenkomst met de Verenigde Staten hierover speelt al jaren. Twee jaar geleden wees het Europees Parlement een voorstel hierover van de Commissie nog in grote meerderheid af na een motie hierover van Nederlandse Europarlementariër Sophie in ’t Veld. De Europese Commissie probeert nu aan de zorgen over privacy tegemoet te komen.

De EDPS is een adviesorgaan van alle departementen van de Europese Unie voor het privacybeleid. Het constateert overigens wel in het nieuwe advies dat sommige eerdere adviezen in de wind zijn geslagen.