Dat blijkt uit de nieuwe jaarcijfers (PDF-bestand) van het recherchebureau Ultrascan, dat is gespecialiseerd in de zogeheten voorschotfraude (419 advance fee fraud). Het bureau bracht eerder op Google Maps de Nigeriaanse internetoplichters in Nederland in kaart. Een flink deel opereert vanuit Amsterdam. Bij voorschotfraude beloven e-mails slachtoffers bijvoorbeeld een deel van een erfenis, zodra ze zelf eerst een bedrag storten.

Volgens de nieuwe schattingen van Ultrascan is de totale schade door voorschotfraude in 2007 wereldwijd gestegen tot 4,3 miljard dollar. In totaal zijn er 300 duizend mensen op een of andere manier bij deze vorm van fraude betrokken. Velen van hen zijn zogeheten 'money mules', katvangers die buitgemaakte geldsommen doorsluizen naar andere bendeleden in het buitenland. Het aantal stromannen groeit met drie procent per jaar, stelt Ultrascan.

Nederlandse katvangers

In Nederland zijn nu volgens Ultrascan veertien verschillende voorschotfraudebendes actief. Daarbij zijn in totaal ruim 1200 mensen betrokken vanuit ons land. Nederland staat daarmee op de negende plaats in de top tien van landen waar 419-oplichters actief zijn. De schade voor Nederlandse personen en bedrijven bedroeg in 2007 83 miljoen dollar. Het aantal fraudegevallen met Nederlandse contactgegevens steeg vorig jaar met 15 procent. Het gebruik van Nederlandse bankrekeningen door de 419-oplichters daalde echter wel fors met zeventig procent.

Ook in Nederland groeit het aantal katvangers die voor de West-Afrikaanse e-mailoplichters actief zijn. Ultrascan schat het aantal Nederlandse bankrekeningen van katvangers op 53 duizend. Ook in de top tien van landen met katvangers staat Nederland op de negende plek. De oplichters hebben in Nederland 3300 websites voor hun nepbedrijven in de lucht, stelt Ultrascan. Het bureau kreeg over voorschotfraude in 2007 ruim vierhonderd meldingen van slachtoffers binnen uit Nederland.

Politieteam ontbonden

Tot oktober 2007 had de politie een speciaal team voor de aanpak van deze vorm van fraude, Apollo. Het team pakte in totaal negentig bendeleden op. Enkele van de West-Afrikaanse verdachten staan de komende weken terecht voor de rechtbank in Haarlem. Het team is nu ontbonden, een vervolg is onzeker.

Volgens Frank Engelsman van Ultrascan zou Apollo moeten worden voortgezet. Hij vreest dat het als het onderwerp zakt op de agenda bij Justitie dat leidt tot kennisverlies bij de politie. Ook vindt hij dat er een centrale manier van registreren van e-mailoplichting zou moeten komen. Andere landen die kampen met 419-fraude vinden Apollo van de Nederlandse politie juist een goed voorbeeld.

De Rabobank waarschuwde eind januari nog dat klanten die actief zijn als katvangers en geld doorsluizen voor internetcriminelen hard zullen worden aangepakt.