Volgens minister Opstelten moet voortaan de noodzaak van gebruik van data in de regelgeving voorop staan en niet de noodzaak van bewaring ervan. Immers die laatste noodzaak volgt uit de eerste, schrijft Opstelten in een brief aan de Tweede Kamer. Afhankelijk van het doel van het gebruik moet de bewaartermijn worden bepaald, vindt hij.

Dat kan - afhankelijk van het uiteindelijke wetsvoorstel - betekenen dat data niet voor alles kan worden gebruikt zolang het maar is opgeslagen. Daarentegen wordt eerst omschreven waarvoor het wordt gebruikt, om daarna de termijn van opslag te bepalen.

Data mogen niet meer worden rondgepompt

Daarnaast mogen gegevens voortaan niet "worden rondgepompt" door organisaties. Gegevens moeten eenmalig worden vastgelegd en beheerd en van daaruit meervoudig worden gebruikt. Degene die het wil gebruiken, moet daarvoor gerechtigd zijn en de informatie ophalen uit het systeem van de eigenaar van de dataopslag. "De wet - en dus niet de eigenaar - bepaalt wie kennis mag nemen van het gegeven of document", voegt Opstelten eraan toe.

Opstelten zegt hiermee een einde te willen maken aan "het redundant opslaan van gegevens" en het oneigenlijk gebruik van informatie. "Iedere verwerking wordt bovendien gelogd." Opstelten zegt verder te willen werken met privacy by design. "Ik laat de mogelijkheden voor de toepassing daarvan binnen de strafrechtsketen onderzoeken."

Medewerkers op de vingers gekeken

Medewerkers van Justitie en politie worden voortaan nauwkeuriger op de vingers gekeken in de omgang met privacygevoelige informatie. Niet alleen wordt er meer op zorgvuldigheid gehamerd, ook wordt er repressief toezicht ingesteld via audits en rapportages, onder meer door het College Bescherming Persoonsgegevens. Binnen elke organisatie komt er een Gegevensautoriteit.

De brief van Opstelten is naar aanleiding van een algehele evaluatie over twee elkaar vaak conflicterende wetten, de Wet politiegegevens en de Wet justitiële en strafvordelijke gegevens. Die wetten moeten worden gemoderniseerd en met elkaar in lijn gebracht als het gaat om de bescherming van de privacy van burgers.