Equens wil de rijke data van alle pintransacties te gelde maken door de data te verkopen aan winkels. Het gaat om in welke winkel hoe vaak en voor welk bedrag is gepind, wat een waardevol inzicht geeft in uitgavepatronen van Nederlandse consumenten.

Plan alsnog doorgelicht

Equens stelt dat de database geanonimiseerd is en de data niet te herleiden, het wordt geaggregeerd op postcodegebied. "Het zijn ook alleen maar statistische gegevens die we laten zien. We rapporteren op groepsniveau en niet op individuele pasjes” aldus Equens-manager Dave Rietveld eerder tegenover BNR.

Maar over deze anonimiteit zijn grote twijfels. Na kritische vragen van de NOS kreeg de Rabobank echter koudwatervrees en nu wordt het plan alsnog door juristen grondig doorgelicht. Mogelijk is het ook in strijd met de gebruiksvoorwaarden van de banken zelf. Rabobank, AMB-AMRO en ING zijn overigens belangrijke aandeelhouders van Equens.

D66: plan moet in de prullenbak

Ook de politiek bemoeit zich er mee. D66 heeft al Kamervragen gesteld en hekelt het plan. "Deze handel in pingegevens van Nederlanders is niet acceptabel. Het gaat niemand wat aan in welke winkel je winkelt, wat je er koopt en hoeveel geld je er uitgeeft", aldus D66-Kamerlid Gerard Schouw tegenover BNR.

Een van de bezwaren is dat de consument, anders dan wel of niet een bonuskaart nemen, in dit geval geen keuze heeft. Equens is een door de banken gecreëerd monopolie voor het pinsysteem. Bovendien betalen banklanten voor het gebruik van de pinpas.

SNS Bank: we doen niet mee

SNS Bank, geen aandeelhouder van Equens, laat al weten niet mee te doen met het plan. "SNS Bank is een consumentenbank die haar klanten met toegankelijke dienstverlening, hulp en aandacht ondersteunt. Daar hoort het verkopen van transactiegegevens voor commerciële doeleinden niet bij. Klanten moeten er op kunnen vertrouwen dat een bank gegevens vertrouwelijk behandelt. Bij SNS Bank is dat het geval", aldus Ernst-Jan Boers, directievoorzitter SNS Retail Bank.

Ook de Consumentenbond ageert tegen de plannen "Die staan op gespannen voet met de Wet bescherming persoonsgegevens. Het zou sjiek zijn als de banken nu zeggen, we stoppen hiermee", aldus directeur Bart Combeé tegen NOS.

Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) wil niet specifiek op de kwestie ingaan. De woordvoerster zegt wel dat in z'n algemeenheid het aggregeren van data op bijvoorbeeld postcodeniveau niet automatisch betekent dat het geen persoonsgegevens meer zijn. Zeker als hierdoor bepaalde groepen anders kunnen worden behandeld.

UPDATE: reactie CBP, standpunten Consumentenbond en SNS Bank toegevoegd.

UPDATE 2: Equens maakt bekend dat het project tot nader order is gestaakt vanwege de maatschappelijke onrust.

Privacy-onderzoeker Jaap-Henk Hoepman fileert het plan van Equens: