De Raad van State besloot vandaag dat het eerst een zo geheten prejudicieel advies wil hebben van het Europese Hof van Justitie voordat het verder oordeelt over diverse juridische procedures die door burgers en organisaties is aangespannen tegen de Staat en enkele gemeentelijke overheden.

Die rechtszaken zijn aangespannen vanwege het verplicht moeten afgeven van vingerafdrukken bij de aanvraag van een paspoort, het opslaan en verwerken van de vingerafdrukken en de mogelijkheid dat die vingerafdrukken (later) worden gebruikt voor andere doeleinden dan alleen de paspoortaanvraag. Die procedures zijn nu opgeschort totdat de Raad van State het prejudicieel advies binnen heeft. Dat betekent in de praktijk zeker een jaar vertraging.

In strijd met mensenrechten?

De Raad van State wil van het Europees Hof van Justitie weten of de Verordening van de Europese Unie, waarin het opnemen van biometrische persoonsgegeven in het paspoort is geregeld, wel strookt met de inhoud van het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens en het Handvest van de grondrechten.

Daarnaast wil de Raad van State weten of de Europese Verordening en de Privacyrichtlijn verplichten dat lidstaten wettelijk moeten regelen dat de vingerafdrukken niet voor andere doeleinden dan paspoortafgifte gebruikt mogen worden.

Vorige maand nog negatief besluit

De Raad van State gaf in een tussenvonnis, vorige maand, nog de klagende Amsterdamse Myrthe Roest ongelijk in haar gewetensbezwaar bij de afgifte van vingerafdrukken voor een paspoort. De Raad oordeelde dat ambtenaren geen paspoort mogen uitgeven zonder digitale vingerafdrukken op de chip, omdat dit Europees zo is geregeld.

"Het afgeven van een paspoort zonder vingerafdrukken zou betekenen dat de Europese regels buiten toepassing moeten worden gelaten. Dat kan alleen als er ernstige twijfel bestaat of die regels in overeenstemming zijn met het recht op privacy. Naar het voorlopig oordeel van de Raad van State 'bestaat er onvoldoende grond voor die ernstige twijfel,'" schreef de hoogste bestuursrechter.

Spies naar de Europese Commissie

De minister van Binnenlandse Zaken Spies zegde in juni overigens al toe naar de Europese Commissie te gaan om te vragen naar de noodzaak van de opslag van vingerafdrukken van Nederlandse burgers op een chip in het paspoort. Dat doet zij op verzoek van een groot deel van de Tweede Kamer. Die ondersteunden een motie van PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen, waarin de minister om die gang naar Brussel wordt gevraagd.

Vandaag nam het Kabinet het besluit voortaan de ID-kaart niet meer te beschouwen als reisdocument, waardoor het niet meer onder de Europese Verordening valt. Daardoor hoeven voor de ID-kaart geen vingerafdrukken meer worden afgenomen. Deze beslissing was anderhalf jaar geleden al aangekondigd door toenmalig minister Donner, tegenwoordig vice-voorzitter van de Raad van State. Ook worden paspoorten en ID-kaarten 10 jaar geldig.