Het voorstel voor het internationale verdrag behelst twaalf basisprincipes waaraan landen zich moeten houden als het gaat om de onafhankelijkheid van het internet. Het ontwerpverdrag is naar buiten gekomen tijdens het Internet Governance Forum in Litouwen. Het zou een bindende afspraak moeten worden voor alle bij de Verenigde Naties aangesloten onafhankelijke staten. Dat omvat naast censurerende landen als China en Iran, ook internetfilterende landen als Australië.

Tegen cyberterrorisme

De staten moeten onder het verdrag beter samenwerken om het wereldwijde netwerk te beschermen tegen aanvallen en terrorisme. Daartoe moet informatie over kwetsbaarheden worden gedeeld. Een ander grondbeginsel is de vrijheid van meningsuiting. Daarnaast moet de netneutraliteit worden gewaarborgd.

De Britse website ThinQ zegt het ontwerpverdrag in handen te hebben. Dat voorstel is geschreven door de Raad van Europa, de bewaker van mensenrechten en democratie in Europa. Daarvan zijn 47 staten lid, waaronder niet EU-landen als Rusland.

Toekomst IGF ongewis

Het Internet Governance Forum (IGF) is het platform waar alle belanghebbenden samen toezicht houden op het (gebruik van) internet. De uitvoerende macht ligt bij ICANN. De Verenigde Naties, dat het IGF heeft ingesteld, beslist volgende maand of het mandaat van IFG wordt verlengd. Indien dat niet gebeurt, worden diens bevoegdheden overgeheveld naar onafhankelijke staten.

Het Europese voorstel komt op een moment dat steeds meer landen zoeken naar manieren om internetgebruik te reguleren en controleren. Zo werken Amerikaanse senatoren aan een wet die het mogelijk maakt piratenwebsites sneller te sluiten. Daarbij gaat het in eerste instantie om websites van buiten Amerika die illegaal gekopieerde films en tv-series aanbieden.

Websites afsluiten

Het ministerie van Justitie zou volgens het wetsvoorstel een civiele zaak kunnen beginnen tegen een domeinnaam, waarbij het direct permissie kan krijgen om een website tijdelijk af te sluiten ‘van alle ondersteunende services.’ Die services bestaan bijvoorbeeld uit de connectie met creditcardmaatschappijen. Door die af te sluiten, wordt direct betalen voor illegale kopieën vrijwel onmogelijk.

Overigens moet de federale rechtbank zich daarna alsnog uitspreken over een dergelijke maatregel. Ook kan de domeinnaamhouder protest aantekenen en om herstel van de services vragen. Dat gebeurt dan wel achteraf.

Ook Nederland

In Nederland speelt een soortgelijke kwestie. Het ministerie van Justitie wil de bevoegdheid om strafbare content direct offline te dwingen, zonder tussenkomst van een rechter. Hostingbedrijven protesteren tegen dit censuurplan.