Europa moet de samenwerking met de VS op allerlei vlakken opschorten totdat er een einde komt aan de massaspionage en interceptie van digitale communicatie door vooral de NSA. Daartoe roept het Europees parlement op in een resolutie die met grote meerderheid woensdag werd aangenomen. Het krachtige signaal is de voorlopige climax van ruim een half jaar onderzoek naar NSA-praktijken, na onthullingen door Edward Snowden.

Het vertrouwen is weg

Het uitwisselen van verdachte banktransacties met de VS moet stoppen, Amerikaanse bedrijven mogen geen data van Europeanen meer opslaan in de VS (Safe Harbor-akkoord) en het Europarlement dreigt bij voorbaat het TTIP-handelsakkoord, waar momenteel achter gesloten over onderhandeld wordt, af te schieten.

"Het vertrouwen is fundamenteel ondermijnd: het vertrouwen tussen twee trans-Atlantische partners, vertrouwen tussen burgers en hun overheid, vertrouwen in het functioneren van democratische instituties aan beide zijden van de oceaan, vertrouwen in de rechtstaat, en vertrouwen in de veiligheid van ICT-diensten en communicatie," aldus de resolutie.

Nederland, pas op voor Amerikaanse spionnen

Het Europarlement roept Nederland expliciet op de bevoegdheden van de AIVD en MIVD niet te verruimen zodat zij ook ongericht kunnen tappen op communicatie via kabels. Deze uitbreiding wordt geadviseerd door de commissie Dessens, maar het kabinet heeft nog niet besloten wat te doen.

Uitbreiding is vooral een slechte zaak omdat veel van deze data via een van 's werelds grootste internetknooppunten loopt, de AMS-IX. Bovendien moeten we oppassen voor de "aanwezigheid en werkzaamheden van medewerkers van Amerikaanse inlichtingendiensten op Nederlands grondgebied".

De Nederlandse situatie in detail meegewogen in de resolutie. Zie grotere afbeelding.

Geen bescherming Snowden

Alhoewel Het Europarlement vindt dat er een Europees klokkenluiderprogramma moet komen, haalde een motie om Edward Snowden politiek asiel te geven, het niet.

"Het is aan de onthullingen van Snowden te danken dat dit kritische rapport over de datagraaierij van de NSA en andere inlichtingendiensten er gekomen is. Hij heeft terecht de klok geluid", aldus Europarlementari├źr Judith Sargentini (GroenLinks) in een reactie. "Ik vind het laf en inconsequent dat de meerderheid van mijn collega's in het Europarlement hem niet de bescherming wil bieden die hij verdient."

Fractie van de Groenen neemt het demonstratief op voor Snowden: