"Het CBP doet nooit uitspraken over geplande of lopende onderzoeken", zegt Koosje Verhaar, voorlichtster van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) gevraagd naar een mogelijk onderzoek naar gebruik van de dienst Carrier IQ in Nederland. Die dienst leidde vorige week tot grote ophef omdat hij ongemeld geïnstalleerd is op meer dan 140 miljoen telefoons. De software kan gebruikt worden als keylogger en logt ook https-verkeer, sms-berichten en locatiedata.

Duitse vragen

De software is in Nederland in ieder geval op iPhones aangetroffen. Andere telefoons binnen de landsgrenzen lijken tot nog toe niet uitgerust met de software, hoewel dit moeilijk kan worden uitgesloten. Carrier IQ wordt voornamelijk gebruikt door Amerikaanse telefoonmaatschappijen om netwerken te verbeteren. KPN, Vodafone en T-Mobile ontkennen de dienst te gebruiken.

Door de kaken op elkaar te houden loopt het CBP in ieder geval achter op verschillende Europese tegenpolen. De Beierse privacywaakhond Bayerische Landesbeauftragte für den Datenschutz, heeft vragen gesteld over het gebruik van Carrier IQ aan Apple. De iPhone-maker heeft al in een statement aan de pers toegegeven dat de software op iPhones staat, en belooft die in een update te verwijderen. Ook benadrukte het bedrijf dat de data niet is gebruikt.

'Open en eerlijk zijn'

Thomas Kranig, president van de Beierse datawaakhond wil meer zekerheid en vraagt daarom tekst en uitleg van Apple. "Het belangrijkste is voor mij dat gebruikers weten hoe hun data is gebruikt, en als dat niet het geval is dan is er een probleem", zegt hij tegen Infoworld. Wat er precies in zijn brief staat wilde Kranig niet zeggen, maar hij verwacht binnen twee weken antwoord.

Hij is niet de enige die zich zorgen maakt over de ontwikkelingen rond Carrier IQ. Ook de Information Commissionar's Office (ICO), een onafhankelijke privacywaakhond in Groot-Brittannië maakt zich zorgen. En ook BEUC, een Europese consumentenorganisatie laat zich horen.

"Open en eerlijk zijn tegen klanten over hoe hun persoonlijke data wordt gebruikt is fundamenteel om hun vertrouwen te behouden. Het is verder overduidelijk ook van essentieel belang dat de fabrikanten van mobiele telefoons en de oprators zich houden aan de Data Protection Act", zegt ICO in een statement. De organisatie gaat aan de operators vragen of ze Carrier IQ, of vergelijkbare software, gebruiken. En wat de gevolgen voor de privacy van gebruikers zijn als dat zo is.

Gebruik reguleren

BEUC roept op het gebruik van dergelijke tools te reguleren. Er zouden duidelijke regels moeten komen waarin wordt opgenomen dat consumenten expliciet toestemming verlenen voor het gebruik van software zoals Carrier IQ. "Consumenten zijn vaak geschokt als ze ontdekken dat ze zo nauwgezet worden gevolgd, dus meer transparantie is dringende noodzaak", zegt Monique Goyens, directeur generaal van BEUC. Ze hoopt dat de EU deze problemen oplost in aankomende dataprotectiewetten.

In Nederland zijn er Kamervragen gesteld over het gebruik van Carrier IQ door D66 en de SP. Ook werden er vragen gesteld oor GroenLinks in het Europarlement.

Over het algemeen wordt het gebruik van Carrier IQ in Europa ontkend. Samsung stelt het niet te gebruiken en HTC stelt dat de software niet op Europese telefoons terecht is gekomen. Ook RIM en Nokia zeggen de software nooit gebruikt te hebben.

Opvallend is dat de Europese tak van Vodafone ontkent gebruik te maken van Carrier IQ. In een gezamenlijk persbericht uit 2009 op de site van Carrier IQ staat dat Vodafone Portugal de software na een succesvolle test in gebruik heeft genomen. Niets van waar zegt Vodafone Portugal nu: na de test is van het gebruik afgezien. Een woordvoerder van Vodafone laat dan ook weten dat de informatie in het persbericht incorrect is.