Het 'internetvrijheid-fonds', zoals bedenker en Europarlementariër Marietje Schaake (D66) het noemt, wordt onderdeel van het bestaande Europese Instrument van Democratie en Mensenrechten. Dat bestaat uit allerlei plannen en daaraan gekoppelde fondsen om democratie en mensenrechten over de hele wereld te stimuleren en te beschermen. In dat fonds zit in totaal 125 miljoen euro. Onduidelijk is nog hoeveel van dat geld naar internetvrijheid gaat.

Het Europese Parlement (EP) is donderdag akkoord gegaan met de financiering van de plannen en het voorstel van Schaake om daarin ook een fonds voor internetvrijheid in op te nemen. Schaake wijst op de situatie in landen als Iran en Syrië, maar ook China en Birma. “Burgers worden tijdens marteling geconfronteerd met volledige uitdraaien van sms-berichten, gesprekken en e-mails. De EU gaat nu programma's ontwikkelen waarbij we internetters leren hoe ze zich online kunnen beschermen."

Ongecensureerde toegang

Met het vrijgekomen geld moeten projecten worden gefinancierd die veilige en ongecensureerde toegang tot het internet mogelijk maken. Daarnaast moeten Europese ambassades over de hele wereld voortaan aandacht voor internetvrijheid in hun bestaande programma's integreren.

Volgens Schaake is er met name nog een slag te winnen in een dialoog met het bedrijfsleven. “Europese bedrijven leveren willens en wetens technologieën aan Iran, Syrië en Bahrein waarmee die regimes burgers opsporen en gevangen zetten", schrijft de Europarlementariër in een verklaring. Donderdag onthulde Wikileaks welke bedrijven dat onder meer zijn en aan welke regimes ze leveren.

'EU is ongeloofwaardig'

"De EU is volkomen ongeloofwaardig als onze regeringsleiders enerzijds oliesancties opleggen en roepen om het vertrek van president Al-Assad, terwijl aan de andere kant een Italiaans bedrijf in Damascus het regime helpt om burgers via internet en mobiele telefoons af te luisteren", zegt Schaake. “Die bedrijven zijn medeplichtig aan mensenrechtenschendingen." Ze wil dat bedrijven meer inzicht geven in de export van technologie.