Het 76 pagina's tellende definitieve plan dat vrijdag is gepubliceerd betekent op enkele punten een flinke koerswijziging ten opzichte van de eerste plannen die in september het licht zagen. Het belangrijkste is dat er meer verantwoordelijkheid wordt gelegd bij het eind vorig jaar opgerichte ministerie van Binnenlandse Veiligheid. Verder is het plan voor globaler van opzet. Bush en consorten beschouwen cyberspace als het `zenuwstelsel' van de nationale infrastructuur. Vandaar dat de elektronische netwerken beter beveiligd moeten worden tegen alle vormen van cyberterreur, zo is het idee. Kenners zijn het erover eens dat er tot dusver nog geen serieuze aanval op de nationale netwerken hebben plaatsgevonden, maar dat een dergelijke aanval niet kan worden uitgesloten. De uitbraak van de Slammer-worm zorgde eerder dit jaar al voor de nodige paniek en werd door sommigen gezien als een voorproefje van serieuzere aanvallen die op het internet zouden worden voorbereid. In het plan wordt onder meer gepleit voor een nationaal veiligheidssysteem waarbij wordt samengewerkt tussen de publieke en private sector. Bedrijven zouden bijvoorbeeld binnen dit systeem de gezondheid van cyberspace moeten monitoren. Verder staan in het plan voorzetjes voor trainingsprogramma's en co├Ârdinatie bij het aanpakken van terrorisme op het net. In zijn algemeenheid wordt veel aandacht gegeven aan de verantwoordelijkheden van de overheid en te weinig concrete aanwijzingen voor het bedrijfsleven, zo menen enkele critici. "Als je het rapport leest, blijft de vraag hangen: en wat nu? Wat moet je doen en wat moeten anderen doen. Dat ontbreekt echt", zo meent bijvoorbeeld Douglas Goodall van het veiligheidsbedrijf RedSiren. Anderen menen echter dat het nieuwe plan in flinke verbetering is ten opzichte van de plannen uit september. Naar verwachting worden de details nog aangescherpt.