Dat wordt duidelijk uit een rondgang van Webwereld onder de Kamerleden. Vanavond spreekt de Kamer over de positie van de Waterschappen en over de onthulling dat de stemsoftware tijdens de verkiezingen is aangepast. Een meerderheid van in ieder geval PvdA, CDA, VVD en SP (goed voor 120 zetels) wil het huidige kiesstelsel onderbrengen onder de kieswet.

“Voor mij is het simpel: nooit meer verkiezingen op deze manier”, zegt VVD-Kamerlid Helma Neppérus getergd tegenover Webwereld. Zij vertelt al langer moeite met het systeem te hebben en eigenlijk op zoek te willen naar een andere oplossing.

Niet volgens de kieswet

“Voor mij is dit het zoveelste bewijs dat de verkiezingen thuis horen bij de Kiesraad”, zegt CDA-kamerlid Aad Koppejan tegen Webwereld. “Het was al bekend dat er veel problemen waren: de erg lage opkomst en het feit dat er wel erg veel ongeldige stemmen waren. Nu dit weer. Dit moeten we niet nog een keer zo doen.”

“Het probleem is dat de verkiezingen niet volgens de kieswet verlopen en de Kiesraad de uitslagen niet fiatteert”, vertelt Jan Boelhouwer van de PvdA. Hij denkt dat er een andere methodiek moet zijn. Als voorbeeld wijst hij op de mogelijkheid van indirecte verkiezingen. Volgens hem zou daar wel eens een Kamermeerderheid voor kunnen zijn. “Nu ziet het er naar uit dat niet alles volgens de regels is verlopen.”

Waterschappen afschaffen

Ook de SP wil het systeem op de schop doen. “Ik wil gewoon deugdelijke verkiezingen. Dat hoort thuis bij de commissie van Binnenlandse Zaken”, vertelt Kamerlid Paulus Janssen. Hij pleit ervoor de hele bestuurslaag van de Waterschappen af te schaffen. “Dat is iets wat wij al langer willen. Het bestuur kost 100 miljoen per jaar en dat kunnen we beter gebruiken voor het echte werk.”

Voor hem is het in ieder geval duidelijk dat de verkiezingen niet langer bij 'staatssecretaresse' Tineke Huizinga thuishoren. Ze moeten vallen onder verantwoordelijkheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken, betoogt Janssen. “Deze verkiezingen hadden een hoog hobbyistisch karakter.”

Onderzoek

Ook de politici willen een onderzoek naar wat er precies is gebeurd. Daarin echoën zij de roep van de Stichting Wij Vertrouwen Stemcomputers Niet. De reacties van de Kamerleden zijn helder: “Ik wil uitleg van de staatssecretaris. Dat kan mondeling zijn of per brief”, stelt Boelhouwer (PvdA). “Dan moet ook duidelijk worden wat de consequenties hiervan zijn.”

“We hebben van de week toch een debat met Huizinga en dan kan ze dat meteen in één moeite uitleggen”, meent Neppérus (VVD). “Ik ga er vanuit dat de Waterschappen ter goede trouw hebben gehandeld, maar we vragen wel opheldering”, vult haar CDA-collega Koppejan aan. “We willen een goede rapportage.”

Geen onderzoek

Ondanks deze duidelijke eisen is het nog maar de vraag of die helderheid over het aanpassen van de software wel komt. “Volgens de Unie van Waterschappen is alles volgens de regels verlopen. Ze hebben het protocol (pdf) gevolgd”, vertelt Karin van Rooijen, woordvoerder van staatssecretaris Huizinga.

Ze benadrukt dat het toezicht op het protocol bij de provincies ligt en niet bij het ministerie. “Er is voor ons dan ook geen aanleiding om onderzoek te doen, omdat er niet iets verkeerd is gegaan.”

Vreemd genoeg blijkt uit niets dat er daadwerkelijk procedures zijn om tijdens de verkiezingen kluizen met encryptiesleutels te openen of software voor de stemmentelling aan te passen. Zowel de Unie van Waterschappen als het Ministerie van Verkeer en Waterstaat komen niet met een antwoord op de vraag waar deze regels dan wel te vinden zijn. Doordat dit schimmig blijft, is er niet te controleren op het correct volgen van de regels. Evenmin is helder of die regels er überhaubt zijn.