Dat bleek woensdag tijdens het debat dat de Tweede Kamer met Minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie voerde. Recentelijk presenteerde hij een strategie voor het bestrijden van computercriminaliteit. Daarbij wil Nederland forse stappen maken.

Maar die stappen moeten van de Kamer wel redelijk zijn, en daar moet de motie Franken voor zorgen. De Kamer eist van Opstelten keiharde garantie dat hij niet tegen de motie Franken zal handelen. Regelgeving mag van de politiek niet langer zomaar de privacy aantasten.

Motie Franken

Senator Hans Franken vreest dat bij het bedenken van wetten de privacy het kind van de rekening wordt. Hij diende daarom een motie in om dat te voorkomen. Zijn motie roept de regering op om voor een wetswijziging die eerste te toetsen op vijf punten of de wijziging de privacy niet onnodig aantast.

Opstelten twijfelde en wilde de motie aanvankelijk zien als basis. Maar toen er werd doorgevraagd, gaf hij de toezegging dat het een kader is en dat het een verplichte toets wordt. Een beetje pijnlijk, omdat het zijn VVD was die als enige tegen de motie stemde en het aannemen van moties toch vrij uitzonderlijk is. “Voor mij is het een raadsel waarom zij tegen hebben gestemd”, vertelt Franken tegenover Webwereld. “Ik zou het echt niet weten.”

Goed nieuws

“Het is goed nieuws. Het betekent dat voor privacyschendende maatregelen eerst onderzoek moet worden gedaan voordat ze wet mogen worden”, vertelt Franken, die de uitkomst van het debat nog niet had gehoord. “Het is mooi dat er nu serieus naar privacy gaat worden gekeken, want wij [de Eerste Kamer – redactie] vinden dat echt nodig.”

Ook Bits of Freedom-directeur Ot van Daalen reageert opgetogen. “We zijn ontzettend blij dat de minister de beginselen stevig omarmt en heeft besloten om privacy ook in beleid duurzaam te verankeren”, zegt hij dan ook. “Dat zal de komende jaren alleen maar belangrijker worden nu het beleid rond cybersecurity ook verstrekkende gevolgen heeft voor basale rechten, zoals communicatievrijheid en privacy.”

Meer kennis

Volgens de minister moet er ook werk worden gemaakt van het opleiden van agenten op het gebied van de digitale wereld. Hij noemt de kennis nu ‘te smal’. Wat hem betreft moet iedere agent met cybercrime leren omgaan.

Geen onafhankelijk onderzoek

Opstelten stelde verder dat er 30 juni een eerste ‘dreigingsbeeld’ rond cybercrime zal komen. De overheid werkt voor die presentatie samen met een aantal private partijen. Precies dat is ook de kritiek van Bits of Freedom en Franken, omdat er niet onafhankelijk wordt uitgezocht hoe groot het probleem nu echt is.

“Wij hebben opgeroepen tot een onafhankelijk onderzoek naar omvang en aard van cybersecurity”, vertelt Van Daalen, die eerder een brief van die strekking naar de kamercommissie stuurde. Hij ziet nu namelijk dat er maatregelen worden gelanceerd zonder dat bekend is welk probleem er wordt aangepakt. “Het onderzoek moet onafhankelijk zijn anders is het niet relevant.”