Het zo geheten ANPR-systeem (Automatic Number Plate Recognition), het fijnmazige net van camera's langs de Nederlandse wegen, wordt binnenkort gebruikt om kentekens van passerende auto's op te slaan voor de periode van vier weken. Dit om de pakkans van criminelen te vergroten. Alle passerende auto's worden in een grote database opgeslagen. Na vragen vanuit de Tweede Kamer over het gebruik van het systeem om ook eventuele getuigen van misdrijven te benaderen, wilde Opstelten dat in eerste instantie niet uitsluiten.

“Nee", zei de minister in eerste instantie op vragen in die richting van Tweede Kamerlid Jeroen Recourt (PvdA), om daar direct aan toe te voegen “voorlopig niet". Dat antwoord maakte de Kamerleden in de commissie Veiligheid en Justitie een tikje nerveus. “Ik ben beducht voor function creep", zei Recourt, “en het antwoord van de minister stelt mij niet gerust." Opstelten antwoordde: “U ziet mijn aarzeling en ik wil daar toch eens goed naar kijken. Maar ik wordt ingefluisterd (door zijn ambtenaren, red.) dat het antwoord 'nee' moet zijn."

Minister gaat in gesprek met Bits of Freedom

De minister zei verder toe aan Kamerlid Gerard Schouw (D66) de plannen voor de opslag van de kentekens van alle Nederlanders nog eens mondeling te willen bespreken met organisaties als Bits of Freedom en Privacy First. Met de uitkomst van die gesprekken wil de minister naar de Tweede Kamer komen als de behandeling van het wetsvoorstel aan de orde is.

De Kamer liet wel doorschemeren in aanvang niet tegen de opslag van de kentekens te zijn. VVD-er Ard van der Steur vond dat iedereen toch al “van alles op Facebook en Twitter zet" en dat “vier weken opslag van gegevens" daarbij de privacyinbreuk niet erger maakt. Opstelten zei wel dat een privacy-assesment die is uitgevoerd in aanloop van het wetsvoorstel dat vier weken “een goede balans is tussen privacybelangen en opsporingsvraag" en dat de maatregel over drie jaar zal worden geëvalueerd.

Evaluatie over de bewaartermijn

Die evaluatie moet dan ook bekijken over de bewaartermijn van vier weken de meest doeltreffende is. Enkele partijen, zoals de VVD en CDA, hadden de minister gevraagd of een langere termijn niet meer resultaten zal bieden. De minister vindt op dit moment vier weken wel voldoende. Uit eerdere -toen nog onwettige- gebruik van opgeslagen kentekengegevens door de politie bleek dat zo'n 97,5 procent van alle opgeslagen gegevens van burgers niet wordt gebruikt omdat er niets aan de hand bleek.

“Die burgers hebben daar dan ook geen last van gehad", zegt Opstelten. Het Openbaar Ministerie is al enkele keren door Gerechtshoven teruggefloten vanwege onrechtmatig bewijs verkregen uit illegaal opgeslagen kentekenbeelden. Met het wetsvoorstel wil Opstelten dat gebruik legaliseren.