Dat staat te lezen in het rapport "De OV-chipkaart, de Reiziger en het Vertrouwen" dat Inno-V heeft geschreven op verzoek van de OV-ambassadeur Jeltje van Nieuwenhoven. Het rapport bekijkt hoe het vertrouwen in de ov-chipkaart verbeterd kan worden.

Beveiliging vooral imagoprobleem

Voor de onderzoekers is er vooral een imagoprobleem. "De hype in media, politiek en wetenschap leidt tot een vertekend beeld dat het vertrouwen van de reiziger in de OV-chipkaart extra ondermijnt", concluderen de onderzoekers. Zij baseren die mening op een rapport van TNO dat inmiddels door de contra-expertise is achterhaald. "Ik zeg niet dat er niets aan de hand is", zegt van Nieuwenhoven tegenover Webwereld. "Maar er is toch wel iets van een hype in de media geweest." Ze betreurt het dat er vooral naar de negatieve kant van het systeem wordt gekeken.

Er is geen eenvoudige oplossing voor de problemen, omdat een betere versleutelingstechniek tot een tragere reactietijd leidt, en daarmee kan leiden tot opstoppingen bij het in- en uitchecken. Daarom wordt er vooral een lans gebroken voor een 'geen-gezeurgarantie' wat volgens van Nieuwenhoven echt belangrijk is voor het vertoruwen in de OV-chip. De zwakke beveiliging maakt het mogelijk dat kaarten gekopieerd worden, waarna Trans Link deze kan blokkeren. In die gevallen moeten reizigers proactief schadeloos gesteld worden, kunnen rekenen op schadevergoeding bij misbruik en moeten met een geblokkeerde kaart hun reis kunnen vervolgen, bepleit het onderzoek.

Keuzevrijheid bij privacy

Het rapport gaat ook in op de privacyproblemen rond het OV-chipkaartproject. Zo wijzen de onderzoekers erop dat persoons- en reisgegevens goed worden gescheiden. Dat is belangrijk, omdat Trans Link Systems de reistransacties zeven jaar moeten bewaren om aan de fiscale wetgeving te voldoen.

Voor de reiziger is het probleem niet groot, want de onderzoekers stellen dat veel reizigers zich niet druk maken om de privacy. Bovendien houdt het College Bescherming Persoonsgegevens toezicht. De groep adviseert desondanks om reizigers zo veel mogelijk anoniem te laten reizen. Indien nodig zouden zij de keuze moeten hebben tussen hogere tarieven waarbij zij met volledige privacy reizen, en een lager tarief met een meer beperkte privacy.

Het advies komt niet overeen met kortingen die Nederlandse Spoorwegen nu geven. Daar staat het reistegoed direct op de kortingskaart, waar combinatie van een anonieme kaart met tegoed en een abonnement met persoonsgegevens de voorkeur geniet. Een woordvoeder laat tegenover Webwereld weten dat het de kortingskaarten niet zal wijzigen. Ook wijst hij erop dat de persoonsadministratie is gescheiden van de reisgegevens.

Van Nieuwenhoven ziet ook andere oplossingen voor het privacyvraagstuk: "In Londen is dat opgelost met de verkoop van losse kaartjes. Daar betaal je dan wel iets extra's voor." Zij benadrukt dat er meerdere manieren zijn om de privacy te waarborgen en dat het rapport de chipkaart niet in een bepaalde richting duwt.

Uitstel introductie

Het rapport stelt verder dat nu nog te vroeg is om de OV-chipkaart landelijk uit te rollen. Ze zien nog teveel kleine foutjes die bij uitrol op grote schaal tot een negatieve beeldvorming kan leiden. Vertraging kost overigens miljoenen per maand. De Tweede Kamer heeft naar staatssecretaris Huizinga aangeven weinig te voelen voor nog grotere investeringen, terwijl ook vervoersbedrijven stellen dat meerkosten niet haalbaar zijn.

Voor van Nieuwenhoven is het wel zaak dat de kinderziektes uit het systeem worden gehaald. "Het moet wel geregeld worden", zegt ze. Dat een dergelijke boodschap een politieke lading kan hebben deert haar niet. Ze wil vooral naar het belang van de reiziger kijken. "Ik doe niet aan politiek!"