Het Europees Parlement is het onderzoek naar het grootschalige PRISM-afluisterschandaal gestart met het ondervragen van journalisten die het nieuws over PRISM verspreidden. Als eerste waren de de Franse journalist Jacques Follorou van Le Monde en de Amerikaanse hacker en ontwikkelaar van het Tor-project Jacob Appelbaum aan de beurt.

Waar Follorou vooral de ongelimiteerde macht – met nauwelijks controle of toezicht - van de Amerikaanse overheid benadrukte, kwam Appelbaum direct met opvallende uitspraken. Hij stelt dat de onderste steen nog lang niet boven is en er nog meer onthullingen aankomen.

'NSA breekt in op thuisnetwerken'

Appelbaum: “PRISM is slechts één programma, er zijn er nog veel meer zoals PRISM. Ik heb programma’s ingezien die nog moeten worden onthuld. Er bestaan instructieprogramma’s voor NSA-medewerkers om in te breken op thuisnetwerken. Zonder enig democratisch proces vooraf.”

Eerder vandaag lekte uit dat er geld is toegewezen aan een NSA-programma dat zich richt op het hacken van routers en switches. Daarnaast is het al langer duidelijk dat (thuis)routers enorme gaten hebben. Volgens beveilingsexperts bestaan spionagevrije routers niet, ondanks claims van fabrikanten zoals Lancom.

Hactivist Appelbaum benadrukte tijdens de hoorzitting hoe geavanceerd het aftapprogramma in totaliteit is. “Ten eerste is er de complexiteit vanwege de wettelijke ondersteuning. Los daarvan bestaat het afluisterprogramma. Daardoor ontstaat de situatie dat bij 30 zaken er mogelijk één terrorist tussen zit. Iedereen wordt zonder verdenking afgeluisterd als verdacht, terwijl er misschien maar één overtreder is. De terrorist is de uitzondering.”

Britse wet blokkeert verslaggeving

De laatste spreker was hoofdredacteur Alan Rusbridger van de Britse krant The Guardian, die medio mei voor het eerst is benaderd door klokkenluider Edward Snowden. Hij is blij met de huidige discussie die hij “enorm belangrijk” noemt, vanwege de mogelijk gevolgen van de capaciteiten van afluisterprogramma’s zoals PRISM. De publicatie rond PRISM kon volgens hem echter op veel weerstand rekenen.

Rusbridger: “Het is nieuw dat er nu wordt gediscussieerd over het feit dat iedereen continue wordt afgeluisterd. The Guardian moest voortdurend wetgeving omzeilen tijdens hun publicatie van de PRISM-onthullingen. Daarbij hebben we vooraf besloten om nooit de identiteit van agenten te onthullen of programma’s te blokkeren. Wij hebben verantwoordelijk gehandeld in onze verslaggeving en zijn niet van mening dat het aan de staat is om journalisten van publicatie te weerhouden.”

Media beschermen

De hoofdredacteur maakte vervolgens wereldkundig dat The Guardian inmiddels samen met Amerikaanse partners werkt. Dit omdat het Eerste Amendement van de grondwet van de Verenigde Staten de krant meer bescherming biedt dan de Britse wet. "De journalistiek is de enige manier om een gewogen debat te voeren in deze zaak. Bescherm ons en klokkenluiders daarom."