De Office Genuine Advantage-tool (OGA) van 712 kilobyte wordt automatisch bezorgd via Windows Update; de downloaddienst voor Windows-patches. OGA is van toepassing op Office XP, 2003 en 2007. Het controleert die Office-versies regelmatig op illegale installatiesleutels. Indien die worden gevonden, krijgt de gebruik melding dat de software mogelijk niet legaal is.

Meldingsscherm

Na 14 dagen wordt die melding wat dringender om na 30 dagen een permanente melding in Office zelf op te leveren. Dat blijft bij alleen die 'notificatie'. "De functionaliteit wordt niet aangetast", benadrukt Rob Elsinga van Microsoft Nederland. Dit is in tegenstelling tot de controle op Windows (WGA) waarbij op een gegeven moment het starten van de pc wordt gefrustreerd. OGA speelt dus puur op het geweten van de gebruiker.

"De gebruiker krijgt eerst een waarschuwing, met een 'Learn More'-optie." Die valt aan te klikken om meer informatie te krijgen, waaronder de aanschafmogelijkheden voor legale Office-exemplaren. Na 14 dagen krijgt de gebruiker de waarschuwing dat de applicatie een notificatie gaat krijgen, vervolg Elsinga. Na het verstrijken van de 30 dagen-periode worden de Office-applicaties voorzien van een ingebakken melding dat de software niet legaal is. "Dat is in XP en 2003 een brede balk bovenin, en in 2007 een icoon."

30 procent

Hij stelt dat het illegale gebruik van Microsofts kantoorpakket vooral gebeurt onder consumenten en in de kleinzakelijke markt. Aantallen of bedragen kan hij niet noemen. Uit ervaring in OGA-pilotlanden is wel gebleken dat het percentage Office-piraterij op 30 procent ligt. Dat verwacht Microsoft ook wel voor Nederland.

Het is echter niet duidelijk hoeveel van die gebruikers na het opduiken van de meldingen overgaan tot legale aanschaf. Elsinga benadrukt dat Microsoft geen informatie van gebruikers vergaart. Er is dan ook geen koppeling tussen de notificaties en de verkoop van Office. "Wel hebben we in pilotlanden wat toename gezien in de verkoop tijdens periodes dat OGA-controles lopen. Maar dat kan ook door kortingsacties komen."

Office 2010

Elsinga spreekt tegen dat de bredere invoering van OGA voorbereidend werk is voor Office 2010, waarvan voor consumenten een gratis online-uitvoering komt. "Dit staat daar los van. Dit is een constant initiatief van Microsoft, we bestrijden softwarepiraterij al jaren." Verder vertelt hij dat de volgende Office-versie toch pas midden komend jaar uitkomt, om daar dan aan toe te voegen dat de officiële planning "in de eerste helft van 2010" is. OGA is straks echter ook van toepassing op de nieuwe Office-versie.

Naast de huidige versie 2007 is de controletool ook van toepassing op het veelgebruikte 2003, maar ook op het oudere Office XP. Elsinga stelt dat er nog maar weinig gebruikers van die versie zijn in Nederland. "Het overgrote merendeel van de gebruikers in Nederland zit op 2003, dat was vorig jaar zo'n 70 procent." De rest is Office 2007, wat volgens hem flink in opkomst is.

Even de boot afgehouden

Hij legt uit dat de genuine advantage-controletool voorheen in Nederland nog niet actief was. "Het is nu in 13 landen aangezet, waaronder Nederland maar ook de Verenigde Staten. Er zijn in 2008 al tests geweest met Office Genuine Advantage (OGA), in Italië, Spanje, Turkije en Chili. In januari dit jaar is het aangezet in een grote groep landen."

"Je moet daar zorgvuldig mee omgaan", zegt Elsinga. Hij verwijst daarmee naar het risico van false positives; installaties die legaal zijn, maar toch als illegaal worden aangemerkt. Microsoft Nederland hield bij de 'OGA-activeringsronde' van begin dit jaar nog even de boot af. "Wij wilden nog even wachten."

Gratis vervanging

Volgens Elsinga is dat ook gedaan om infrastructuur klaar te hebben, bijvoorbeeld voor het opvangen en afhandelen van mensen met klachten dat hun Office-installatie onterecht illegaal is bevonden. "Onze ervaring is dat dat in het merendeel van de gevallen komt door een niet volledige, of niet goed uitgevoerde, installatie van Office." Die ervaring is vorig jaar opgedaan in de pilotlanden en sinds januari in de overige landen.

In een enkel geval gebeurt het dat Office illegaal is meegeleverd bij een pc, vertelt Elsinga. De gebruiker denkt dan een legale versie te hebben gekocht. De gedupeerde kan dan gratis een legale vervanging krijgen, wat dan Office 2007 Professional is. Daarvoor moet de gebruiker zijn installatie-cd met de aankoopbon, en details over de leverancier, opsturen aan Microsoft.