De nieuwe actiegroep Het Nieuwe Rijk verspreidde deze week een nepfolder over de komst van de centrale landelijke databank met vingerafdrukken. In de folder, tégen die database, stond dat het binnenkort verplicht wordt het burgerservicenummer te laten tatoeëren op de linkeronderarm.

Staatssecretaris Ank Bijleveld van Binnenlandse Zaken is gister overgegaan tot aangifte. Aanleiding is het feit dat de folder een logo bevat dat lijkt op dat van de Rijksoverheid en dat de boodschap associaties oproept met nazi-Duitsland en de Holocaust. BZK noemt de folder dan ook smakeloos.

'Persiflage'

De actiegroep schrijft op zijn site de aangifte 'kansloos' te vinden, omdat het duidelijk genoeg is dat het gaat om een persiflage. De reactie van het ministerie zou volgens Het Nieuwe Rijk laten zien "dat het niet goed gesteld is met de vrijheid van meningsuiting in Nederland".

Het Nieuwe Rijk trekt echter op zijn site opnieuw een vergelijking met nazi-Duitsland. "Gezien de geschiedenis hopen wij juist op sympathie van slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. En dat ook zij zich uitspreken tegen de opslag van vingerafdrukken en andere gevoelige persoonlijke informatie."

BN'ers en petitie

Het Nieuwe Rijk claimt op zijn site steun te hebben van diverse Bekende Nederlanders. Daaronder bevinden zich tattoo-koning Henk Schiffmacher, zanger Maarten van Roozendaal, zangeres Frederique Spigt en regisseur Martin Koolhoven. De online petitie is nu, een dag na het online gaan, bijna drieduizend keer getekend.

Volgens de actiegroep is de centrale vingerafdrukdatabase van de overheid gevaarlijk: "Het aanleggen van dergelijke databases is een vrijwel onomkeerbaar proces en het is onmogelijk om te zeggen wie hier in de toekomst toegang tot zal hebben." Het Nieuwe Rijk stond geregistreerd op het adres van Bits of Freedom, maar die organisatie zegt niets te maken te hebben met de actie. De domeinnaam staat nu op het adres van het oude Volkskrantgebouw aan de Wibautstraat in Amsterdam, waar meerdere bedrijfsjes en kunstenaars zijn gevestigd.

Rechtszaken tegen de Staat

Zeker drie andere burgerinitiatieven zijn van plan rechtszaken tegen de Staat aan te spannen. Daarmee bestrijden zij de koppeling van de verplichte vingerafdruk in de RFID-chip op het Nederlandse paspoort aan een centrale databank. Andere landen kiezen volgens de groeperingen juist om privacyredenen niet voor nationale opslag van de biometrische gegevens.

De stichting Privacy First, de stichting Vrijbit en het Platform Bescherming Burgerrechten, een initiatief van het Humanistisch Verbond, hebben rechtszaken tegen de Staat in voorbereiding. Maar het is nog niet duidelijk of en wanneer het zover komt. De invoering van de vingerafdrukregistratie is het resultaat van EU-regelgeving.

Ook vanuit universitaire hoek kwam er al forse kritiek op het plan voor een landelijke centrale database met vingerafdrukken. De paspoortwet is volgens onderzoekers van de Universiteit van Tilburg, de Radboud Universiteit Nijmegen, de Universiteit van Twente en de European Biometrics Group 'levensgevaarlijk'. Een hack van de database zou de vingerafdrukken van 16 miljoen Nederlanders op straat leggen.

Vier afdrukken

De nieuwe Nederlandse Paspoortwet is in juni aangenomen door de Eerste Kamer. Bij het aanvragen van een paspoort of identiteitskaart worden maximaal vier vingerafdrukken opgenomen.

Alle vier gaan in de centrale databank, twee ervan staan op de RFID-chip in het paspoort zelf. De id-kaart en het paspoort bevatten sinds augustus 2006 zo'n chip. Kinderen onder de 12 jaar hoeven hun vingerafdrukken niet af te staan.