In het kader van de Safer Internet Day ondertekenden vorige week 17 netwerksites een overeenkomst om de netwerken veiliger te maken voor kinderen. In de verklaring worden vijf hoofdpunten aangehaald. Ten eerste moet er een 'meldknop voor misbruik' komen. Daarmee kan misbruik of vreemd gedrag onder de aandacht van de beheerders worden gebracht, een functie die bij de meeste sociale netwerken al in gebruik is.

Verder is er besloten de profielen, en lijsten met contactpersonen, van minderjarige gebruikers standaard op privé in te stellen en dus te zorgen dat de profielen niet openbaar en doorzoekbaar zijn. Ook is het de bedoeling om minderjarigen van sommige netwerksites te weren.

Geen verandering

Bij de meeste grote netwerksites verandert er echter weinig tot niets omdat ze de functies, voor zover ze dat mogelijk achten, reeds hebben doorgevoerd. En andere kwesties hebben steeds betrekking op de identiteit en leeftijd van deelnemers. En die kan nog steeds niet worden vastgesteld, stellen de netwerksites.

"Het is een initiatief van in totaal 17 partijen. En het bleek heel erg lastig om op een zeer gedetailleerd niveau alles te beschrijven waarbij alle partijen dat ook zouden accepteren", legt Raymond Spanjar, oprichter van Hyves uit. De relatief moeilijke totdstandkoming van de verklaring zou vooral liggen aan een aantal Amerikaanse partijen.

Leeftijdscheck

Volgens Spanjar is het eerder een lijst van 'best practices' om een sociaal netwerk zo veilig mogelijk te maken. "Grote netwerksites lopen vaak voorop op dit gebied", zegt Spanjar. Volgens hem wordt aan de meeste punten op de lijst al voldaan door de huidige ondertekenaars. Het zou eerder de bedoeling zijn om een soort precedentwerking te hebben voor andere, kleinere partijen. Het enige dat Hyves gaat veranderen is dat er niet meer gezocht kan worden naar profielen onder de 18.

Uit het verdrag komt ook naar voren dat het de bedoeling is om minderjarigen het lastig te maken zich aan te melden bij een netwerksite die leeftijdsgrenzen stelt. Als een sociaal netwerk zich richt op 13 jaar en ouder moet het voor jongere kinderen moeilijk worden om zich aan te melden. Hoe deze regels precies worden uitgevoerd staat niet genoemd in het document. Volgens Juhani Lasille van Sulake, het Finse bedrijf dat achter het Nederlandse Habbo-hotel zit, is dit niet mogelijk. "Het is op dit moment onmogelijk om zeker te weten hoe oud iemand is."

Koppeling met burgerservicenummer

Volgens Lasille is er in België wel eens vanuit de overheid geëxperimenteerd met toegang tot netwerksites die gekoppeld is aan een burgerservicenummer. In Zuid-Korea wordt deze methode ook gebruikt. Dat zou volgens Lasille een van de weinige opties zijn om zeker te zijn van de leeftijd van gebruikers. Ook Spanjar denkt dat het op dit moment niet mogelijk is om echt zeker te zijn van de leeftijd van gebruikers.

Ook ziet hij in het gebruik van burgerservicenummers niet de oplossing: "Als je dat zou doen dan moet je het internationaal doen. Want anders heeft het geen zin." Het is dan te makkelijk om naar een internationale site te gaan die niet die eisen stelt. Verder denkt Spanjar dat er een hoop privacy issues ontstaan bij een dergelijk systeem.

Voorlichting beter

Op dit moment wordt er wel op andere manieren geprobeerd om jongere gebruikers te weren. Dat kan bijvoorbeeld door het taalgebruik te analyseren en dan aan te nemen dat bepaalde groepen gebruikers bepaalde woorden gebruiken. Ook komt het wel eens voor dat jongeren zich met hun echte leeftijd aanmelden om erachter te komen dat ze sommige functies niet kunnen gebruiken. Vervolgens schrijven ze zich uit om zich opnieuw aan te melden met een valse leeftijd. Door middel van cookies proberen sites dit te voorkomen. Beide opties zijn verre van waterdicht.

Spanjar ziet dan ook meer heil in voorlichting en het bewust maken van kinderen en ouders. Daarvoor werkt Hyves bijvoorbeeld samen met Mijn Kind Online.