Dat blijkt uit antwoorden van de Minister van Buitenlandse Zaken op vragen van het GroenLinks-kamerlid Arjan El Fassed. Sinds begin dit jaar is duidelijk dat de Amerikaanse autoriteiten onderzoek doen naar Gonggrijp. Daar wordt gekeken naar de vermeende rol van Gonggrijp bij Wikileaks.

Uitleveren

Gonggrijp komt voor in het onderzoek naar Bradley Manning, die ervan wordt verdacht documenten te hebben gelekt. Gonggrijp zou hebben meegeholpen aan het samenstellen van de film Collateral Murder, waarin te zien is hoe vanuit een Amerikaanse gevechtshelikopter journalisten onder vuur worden genomen. Volgens Rosenthal is die video de aanleiding: “De naam van de heer Gonggrijp wordt hierbij genoemd omdat hij Wikileaks, naar eigen zeggen, heeft geholpen een video over Irak te publiceren en er een strafrechtelijk onderzoek loopt naar degene die de beelden aan Wikileaks heeft verstrekt.”

Op dit moment ligt er volgens de bewindvoerder geen aanklacht tegen Gonggrijp, maar als dat zo is dan sluit hij uitlevering niet uit. “Uit dat verzoek dient onder andere te blijken naar welke strafbare feiten onderzoek wordt gedaan, zodat de Amerikaanse strafrechtelijke belangen kunnen worden afgewogen tegen de belangen van betrokkene”, stelt Rosenthal. “Dat proces is met voldoende waarborgen omkleed. Ik sluit daarom niet nu uit dat Nederland medewerking zal verlenen.”

Geen inhoudelijke toets

De uitspraak is belangrijk. Als er daadwerkelijk een aanklacht komt dan wordt niet op inhoud van de zaak getoetst, maar alleen op procedurele zaken gelet. Zo mag er nooit de doodstraf worden opgelegd. Dat er veel ophef is over de behandeling van Bradley Manning in de gevangenis, is Rosenthal niet bekend. “Met het detentieregime van de heer Manning ben ik niet bekend. Het betreft een Amerikaanse strafzaak tegen een verdachte met de Amerikaanse nationaliteit.” Vorige maand stapte de voorlichter van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken nog op, omdat hij de behandeling van Manning kwalificeerde als ‘belachelijk’ en ‘stom’.

Dat er valt te twijfelen op de manier waarop de VS met gevangenen omgaan weet de bewindvoerder wel. Nederland heeft in november 2010 vragen tijdens een soort examen voor de mensenrechten, de Universal Periodic Review, vragen over de VS gesteld. Zo zijn onder andere vragen gesteld over regeling rond seksueel geweld tegen homo’s en of eerdere aanbevelingen rond het vastbinden van vrouwen tijdens de bevalling. “Tot slot is gevraagd wat de Amerikaanse regering doet om de lichamelijke en geestelijke situatie van gevangenen in penitentiaire instellingen te verbeteren.”

Eerder werd al duidelijk dat Nederland niet in actie voor Gonggrijp willen komen, zoals de IJslanders dat wel voor hun parlementslid Birgitta Jónsdóttir doen.

Gonggrijp heeft altijd ontkend onderdeel van Wikileaks te zijn, maar is open over zijn bijdrage aan de Collateral Murder video. Die bestond vooral uit het doen ondersteunende zaken bij het samenstellen van de video.

Genânt

In een reactie zegt El Fassed de antwoorden 'genânt' te vinden. "Ze doen niet eens meer een poging om te verhullen dat ze hier geen aandacht aan willen geven", vertelt hij Webwereld. "Wij zullen de minister van Buitenlandse Zaken bij het aankomend debat over mensenrechten hierover opheldering vragen."

Update 10:10 uur: Reactie El Fassed toegevoegd