De internetgemeenschap en providers hekelen het nieuwe wetsvoorstel kansspelen op afstand, waar de kansspelautoriteit zonder tussenkomst van de rechter isp's buitenlandse sites kan laten blokkeren die gokspelen aanbieden of er reclame voor maken.

Er was bij bekendmaking meteen al felle kritiek, en dat wordt niet minder in de consultaties. ISOC, de Internet Society Nederland, komt met een waslijst aan kritiekpunten. Naast de hoogst ongewone en ongebruikelijke wettelijke eis van een .nl domein voor legale goksites, zal de wet leiden tot “omvangrijke blokkades binnen de infrastructuur van het Nederlandse internet veroorzaken”, verwacht ISOC.

Filters bedreigen open internet

De kanspelautoriteit (KSA) kan namelijk zonder tussenkomst van een rechter blokkade van illegaal geachte sites afdwingen bij access providers. Die bevoegdheid is niet alleen gebrekkig onderbouwd, maar brengt ook aanzienlijke risico’s met zich mee. Voor hackers is zo’n blokkadesysteem een aantrekkelijk doelwit en uit voorbeelden uit het buitenland blijkt dat het regelmatig mis gaat en er tientallen of zelfs duizenden onschuldige sites worden geblokkeerd.

De Nederlandse kabelaars sluiten zich aan bij de kritiek. Het voorstel tot webblokkades is te verstrekkend en bovendien ineffectief, vindt NLKabel. Het EU-Hof heeft immers een filterplicht voor isp's verboden.

'Geen rechter' inconsistent met andere wet

Bovendien is de wet inconsistent met een ander wetsvoorstel, het omstreden wetsvoorstel computercriminaliteit III, berucht vanwege het terughacken en de decryptieplicht. Ook deze wet voorziet in een webblokkade door isp’s op last van Justitie, maar hier is, juist na jarenlang gesteggel, wél een rechterlijke toets ingebouwd, constateert NLKabel.

Is de webblokkade in de voorgestelde cybercrimewet dan wel goed geregeld? Geenszins, concludeert jurist Jan-Jaap Oerlemans. Ja, er is toetsing van de rechter-commissaris nodig voor webblokkades in een strafrechtelijk onderzoek, maar toch biedt de wet te weinig waarborgen voor zo’n heftige en zware maatregel als de blokkade door een tussenpersoon, zeker de access provider.

Cybercrimewet leidt tot filterplicht

De wet bouwt voort op de Notice en Takedown (NTD)-regeling, maar dan als strafrechtelijk bevel. Oerlemans: “Naar mijn mening is de voorgestelde NTD-sanctie een vergaande en – in sommige gevallen – bruut instrument, dat slechts gedeeltelijk doeltreffend kan zijn. Soms worden namelijk veel websites gehost op één webserver. Het uitschakelen van een webserver kan dan leiden dat het ontoegankelijk maken van veel meer (legale) websites. Belangrijker vind ik nog dat een Take Down-bevel ook aan access providers kan worden opgelegd en daarmee mogelijk leidt tot door de overheid opgelegde internetfilters.”

Volgens Oerlemans dienen dergelijke kwesties te worden afgewogen door een zittingsrechter, en is de rechter-commissaris een erg minimale toets. En al hoewel zo’n IP-blokkade het predicaat “voorlopig” heeft is dat geen garantie dat dit niet maanden of langer duurt. Sterker nog, de regering stelt dat de blokkade “dient voort te duren zolang de gegevens worden aangeboden”. Dit leidt feitelijk tot een filterplicht voor isp’s op last van de officier van justitie.

Isp's als verdachten?

Ten slotte constateert Oerlemans een zeer vreemde formulering in de wet - waarschijnlijk een foutje – waardoor de suggestie wordt gewekt dat internetproviders zelf verdachten zijn ( zie artikel 125p). Zijn advies: "Onze parlementsleden moeten grondig nadenken en debatteren over de voorgestelde blokkerings- en filteringsmaatregelen alvorens ze het goedkeuren als instrument voor handhavingsinstanties."