Enkele weken geleden hebben er twee kort gedingzaken gediend bij rechtbanken in Den Haag en Rotterdam, om het besluit van OPTA om DigiNotar met spoed in de ban te doen te blokkeren.

De ene zaak werd aangespannen door de beroepsorganisaties van notarissen en deurwaarders, de tweede zaak door de curator van DigiNotar. In beide zaken oordeelde de rechter echter in het voordeel van OPTA: het spoedbesluit van de toezichthouder was terecht.

Overhaast besluit

OPTA nam dat besluit toen bleek dat het systeem van Diginotar gehacked was. Volgens de beroepsorganisaties heeft het besluit voor onnodig veel overlast gezorgd. De Tweede Kamer spreekt vandaag over de kwestie Diginotar.

De gevolgen van het ingrijpen van OPTA zijn nog steeds merkbaar, zo stellen de organisaties. Zij moesten terugvallen op allerlei papieren handelingen, waaronder faxcontrole, waardoor vertraging is opgelopen. 'De OPTA was vergeten dat er nog een heel apparaat achter hangt,' zegt directeur Karen Weisfelt van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders (KBvG) tegen Webwereld.

Sinds enkele jaren vindt het rechtsverkeer tussen enerzijds notarissen en gerechtsdeurwaarders en anderzijds het Kadaster (vrijwel) volledig digitaal plaats. In dat kader maakten de notarissen en gerechtsdeurwaarders voor wat betreft de inschrijving van notariële akten en beslagen gebruik van door Diginotar uitgegeven gekwalificeerde certificaten.

Terug naar papier

Volgens de beroepsorganisaties handelde OPTA onrechtmatig door te bepalen dat aan hen verstrekte gekwalificeerde certificaten binnen veertien dagen moesten worden ingetrokken. De organisaties wilden weliswaar uitwijken naar Getronics, maar die zou pas per 1 november de certificaten klaar hebben.

Intrekking van de certificaten vanaf 27 september 2011 betekende dat dat rechtsverkeer schriftelijk en per post zou moeten plaatsvinden, waarop de beroepsgroep organisatorisch niet was ingesteld. In de rechtbank waarschuwen de organisaties dan ook dat enorme vertragingen zouden optreden bij de inschrijving van notariële akten en beslagen, terwijl de kosten aanzienlijk zouden stijgen.

Spoedbesluit OPTA terecht

De rechtbank in Den Haag wees de vordering echter af. Een wettelijke grondslag voor het verlenen van een termijn waarbinnen uitgegeven gekwalificeerde certificaten moeten worden ingetrokken bestaat namelijk niet. Er moest volgens de rechtbank door de toezichthouder nu eenmaal snel worden ingegrepen. In de onderhavige situatie klemde dat te meer omdat de betrouwbaarheid van die certificaten niet meer voor de volle 100 procent kon worden gegarandeerd, staat in het vonnis.

Daarom valt - zonder meer - niet in te zien dat OPTA gehouden was of is een langere termijn toe te staan. 'Aan de onverplicht gegunde termijn van twee weken kunnen eisers in ieder geval geen rechten ontlenen om aan hen nog meer tijd te gunnen om gebruik te kunnen maken van de certificaten.'

Curator vangt bot

Een dag later trachtte de curator van DigiNotar ook nog het OPTA-besluit te torpederen bij de bestuursrechter in Rotterdam. Maar ook hij ving bot en werd niet ontvankelijk verklaard: er was geen spoedeisend belang want het bedrijf was immers al op de fles, vond de rechtbank.

Deze week werd trouwens bekend dat het Openbaar Ministerie een feitenonderzoek start naar Diginotar. Het bedrijf werd op 20 september failliet verklaard. Moederbedrijf Vasco Data houdt rekening met een miljoenenschade van 2,5 tot 3,6 miljoen euro. Mogelijke claims zijn daarbij nog niet meegerekend.

Lees alle berichtgeving van Webwereld over DigiNotar op de dossierpagina.