De regering wil het “presterend vermogen van de politie” versterken en de administratieve lasten bij het OM terugdringen met een nieuw omstreden wetsvoorstel. De Raad van State, de Raad voor de rechtspraak, het CBP en de Orde van Advocaten hekelen het plan op verschillende onderdelen en gronden, maar minister Opstelten van Veiligheid en Justitie heeft het voorstel bijna ongewijzigd ingediend bij de Tweede Kamer.

Notificatieplicht is bureaucratie

Het wetsvoorstel behelst verschillende wijzigingen, maar het belangrijkste struikelblok is het beperken van de notificatieplicht. Die plicht om betrokkenen naderhand in te lichten over inbreukmakende opsporingshandelingen komt te vervallen bij het bevriezen en vorderen van gegevens zoals telecommunicatiegegevens of het scannen van een communicatiedienst, zoals het gebruik van een IMSI-catcher om een mobiel nummer te achterhalen.

Hierbij is namelijk nauwelijks sprake van inbreuk op de privacy, ze worden bijna bij elk strafonderzoek toegepast, en notificatie levert daardoor “buitengewoon” zware administratieve lasten op, aldus Opstelten in de toelichting.

Voorstel beloont huidige schending

De kritische adviesorganen constateren echter dat het Justitie vooral om de bezuiniging te doen is, de privacy is ondergeschikt. Bovendien wordt de bestaande notificatieplicht nauwelijks nageleefd. Zo vermoedt de Raad van State dat “vooral de inzetfrequentie van de bevoegdheden en daarmee de omvang van de mogelijke besparing leidend is geweest”.

Ook de Raad voor de Rechtspraak hekelt het plan van de regering, bovendien zijn de grondrechtelijke aspecten van het voorstel genegeerd. De Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) constateert dat er momenteel in de praktijk nauwelijks wordt genotificeerd, ondanks de daartoe bestaande verplichting. “Die stelselmatige schending van de wet wordt door dit voorstel als het ware beloond”, sneert de Orde.

De advocaten diskwalificeren het argument dat de notificatieplicht een buitengewone zware en complexe administratieve lasten met zich meebrengt als overdrijving. “Overdrijven is ook een kunst – maar geen kunst die ten grondslag behoort te liggen aan een wetsvoorstel.”

Het wetsvoorstel wordt volgende week woensdag door de Tweede Kamer in behandeling genomen.

Ook op Twitter tonen juristen zich sceptisch over het uitkleden van de notificatieplicht

UPDATE: Verschillende Kamerfracties zien het uitkleden van de notificatieplicht niet zitten.

Lees verder: Wetsvoorstel Opstelten 'beknibbelt op de rechtstaat'