Minister Plasterk heeft de Tweede Kamer beloofd dat een lopend onderzoek naar de handelswijze van de Nederlandse inlichtingen en veiligheidsdiensten versneld naar de Kamer gaat.

Dat zal nu in januari gebeuren, hoewel Plasterk nog wel een slag om de arm houdt. Normaal gesproken duurt het drie maanden na afronding van een rapportage dat deze naar de Tweede Kamer wordt gestuurd, maar de Kamer wil het dit maal vanwege de actualiteit eerder hebben.

Het onderzoek wordt uitgevoerd door de CTIVD, de commissie die de veiligheidsdiensten controleert. De Tweede Kamer had om dat onderzoek gevraagd nadat deze zomer het spervuur aan onthullingen losbarstte over de werkwijze van de Amerikaanse inlichtingendienst NSA.

Meerderheid tegen onderzoek parlement

Het onderzoek is nu afgerond en aan het rapport wordt nu geschreven, zei Plasterk vandaag. De twee coalitiepartijen PvdA en VVD willen nu op die resultaten wachten, een minderheid (waaronder SP, D66 en GroenLinks) ziet meer heil in een eigen parlementair vooronderzoek.

In een commissievergadering met de Tweede Kamer gaf Plasterk vandaag antwoorden op vragen over de laatste onthullingen van klokkenluider Edward Snowden, hoewel veel Kamerleden die antwoorden nogal magertjes vonden. Zo zei Plasterk regelmatig geen details te kunnen geven omdat hij dat van de wet niet mag. Hij zei onder meer dat de Nederlandse inlichtingendiensten “nauw samenwerken” met de Amerikanen en de Britten, maar wilde niet zeggen waaruit die samenwerking bestond.

Nederland staat machteloos

Als de Amerikanen vanuit het buitenland internet- of telecomdata aftappen en daarbij persoonlijke informatie over Nederlanders vergaren, kan Nederland daar – technisch gezien – niets tegen doen. Sterker: we weten dat gewoon niet, zei Plasterk tegen de Tweede Kamer.

De minister gaat een vriendelijk verzoek doen aan de Amerikanen of ze per direct willen stoppen met het graaien in de online data van Nederlanders, maar of dat dan ook werkelijk gebeurt is dus niet na te gaan.

AIVD vormt coalitie met de Duitsers

Plasterk zei verder dat het hoofd van de AIVD deze week op bezoek gaat bij de leiding van de Duitse inlichtingendienst om samen op te trekken in een gesprek met de Amerikanen. In dat gesprek moeten de Amerikanen opnieuw worden gewezen op de wettelijke en morele grenzen bij het bespioneren van anderen, en dan vooral bondgenoten.

Overigens zei Plasterk opnieuw dat de AIVD de Amerikanen niet heeft geholpen aan de metadata van 1,8 miljoen telefoongesprekken van Nederlanders, maar dat mogelijk wel een andere (Spaanse, Italiaanse, Franse of Britse) inlichtingendienst die gegevens kunnen hebben overgedragen. Ook zou die data niet op Nederlands grondgebied zijn afgetapt.