De rechtszaak tegen de omstreden plannen voor een centrale databank vanvingerafdrukken is voorlopig gestrand. De klagers en hun belangenbehartiger stichting Privacy First zijn door de Haagse rechtbank niet-ontvankelijk verklaard. Ze hadden bij de bestuursrechter moeten gaan klagen, zo luidt het afwijzende vonnis in een notendop.

Pingpong met burgers

De rechter komt daarom niet toe aan een inhoudelijk behandeling over de rechtmatigheid van de databank.

Privacy First reageert ontdaan. “Heel triest. We bestuderen nu het vonnis, maar vinden het onbegrijpelijk. Er lopen een aantal zaken bij de bestuursrechter en daar zegt de landsadvocaat juist dat klagers ook andere wegen kunnen bewandelen. Het is pingpong met burgers.”

Nederland wil als een van de weinige landen de vingerafdrukken die worden opgenomen in het paspoort centraal opslaan, en ook beschikbaar stellen voor opsporingsdoeleinden.

Grazen in database

De Nederlandse overheid wil de database gebruiken voor opsporingsdoeleinden. Zo zouden Justitie, maar ook de AIVD toegang krijgen tot de vingerafdrukken van alle Nederlanders.

De database kan namelijk ook gebruikt worden door de Officier van Justitie om de naam van verdachten te achterhalen. Dit mag wettelijk gezien alleen als foto, vingerafdruk en geslacht van de verdachte bekend zijn. Dan kan de opdracht worden gegeven om de naam van de verdachte te achterhalen via de centrale database.

De oorspronkelijke opzet van de digitale vingerafdrukken in het paspoort alleen voor identificatiedoeleinden bedoeld is, bijvoorbeeld door de douane.

EU onderzoek

Dinsdag werd bekend dat de Europese Commissie een diepgravend onderzoek naar de controversiële Paspoortwet heeft gelast, op aandringen van Europarlementarier Sophie in't Veld.

"Op dit moment worden vingerafdrukken van onschuldige Nederlanders opgeslagen. Hiermee behandelt de Nederlandse overheid burgers als 'potentiële criminelen'," aldus In't Veld.

Eerdere rechtszaak

In september 2009 liep een andere rechtszaak tegen de vingerafdrukdatabase ook al spaak. Vereniging Vrijbit klaagde bij het Europese Hof, maar werd eveneens niet-ontvankelijk verklaard.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken was niet direct bereikbaar voor een reactie op het vonnis.