Rabobank voert een stille campagne om het web schoon te vegen van foto's en andere details van zijn datacenters in Boxtel en Best. Het gaat om luchtfoto's op Google Maps en Bing Maps, panoramafoto's van Google StreetView en Bing Streetside, maar ook fotomateriaal dat de PR-afdeling van de bank zelf eerder heeft verspreid.

Wissen of blurren

Daartoe heeft Rabobank een verzoek tot verwijdering of vervaging van foto's gestuurd naar Google, Microsoft en verschillende online media, waaronder Webwereld.

In het laatste geval gaat het om een afbeelding van nog geen 400 pixels breed, bij een nieuwsbericht uit 2010. De reden voor het wisverzoek: "voortschrijdend inzicht en aangescherpte security richtlijnen."

Militaire status

Bij Google en Microsoft heeft Rabobank bepleit dat zijn datacenters zelfs de juridische status van 'militaire installatie' zouden moeten krijgen, daarvoor geldt namelijk een wettelijke plicht om beelden te verwijderen of te vervagen.

Microsoft bevestigt het verzoek van Rabobank, dat momenteel in behandeling is bij Microsoft in Ierland. Het concern heeft nog geen definitief standpunt ingenomen maar neemt de kwestie "zeer serieus", al voelt het weinig voor verwijdering of wazig maken van foto's.

Wie allemaal na Rabo?

"Ten eerste ís het geen militair gebouw en valt het dus niet onder die wettelijke regeling. Ten tweede de precedentwerking: als we het verzoek van Rabobank honoreren, wie volgt er dan?", licht de woordvoerster van Microsoft Nederland toe.

Bovendien, als Google weigert te blurren, wil Microsoft niet de enige zijn die de beelden wel gaat censureren. "Het hangt er ook vanaf wat andere mapproviders doen."

Google Nederland wil het specifieke verzoek van Rabo niet bevestigen, maar heeft totnogtoe geen datacenterbeelden verwijderd of vervaagd. Google stelt in een reactie: "StreetView-foto's zijn genomen vanaf de openbare weg, niet anders dan dat iemand er langs loopt, bekijkt of een foto maakt".

Google blurt zo min mogelijk

Google vervaagt gezichten en kentekens en op verzoek ook huizen, maar baseert zich daarbij op de wet bescherming persoonsgegevens (wbp), die alleen betrekking heeft op privacyrechten van personen, niet van bedrijven.

De satelliet- en luchtfoto's van Google Maps en Earth komen van commerciële aanbieders of publieke bronnen, benadrukt Google. "We zijn toegewijd om onze gebruikers de rijkste, handigste en meest actuele kaarten te bieden, dus we vervagen geen beelden." Militaire installaties, zoals de vliegbasis Volkel, zijn daarop de enige - wettelijk afgedwongen - uitzondering.

Verzoeken plots ingetrokken

Gevraagd om een reactie meldt Rabobank dat het prompt de censuurcampagne staakt. "We hebben indertijd zelf foto's uitgegeven bij de opening van het datacenter in Boxtel. Uiteraard trots op het nieuwe datacenter hebben we HD foto's ter beschikking gesteld aan de pers", aldus de bank in een verklaring.

"Voortschrijdend inzicht heeft tot het besluit geleid dat we dit soort gedetailleerde foto's van het datacenter in de toekomst niet meer zullen verstrekken. Vanwege een intern misverstand echter is bij Google en Microsoft en ook bij een aantal media verzocht deze foto's te blurren dan wel van hun sites te halen. Dat was niet de bedoeling. We zullen deze verzoeken dan ook intrekken."

Datacenters ING en ABN Amro

Rabobank is natuurlijk niet de enige bank met foto's van datacenters op het web. Een korte zoektocht levert fraaie en gedetailleerde foto's op van het ING datacenter in Rotterdam, een complete vesting inclusief slotgracht. Ook het kantoor annex datacenter van ABN Amro aan de A9 bij Amstelveen staat er gewoon op.

ABN Amro heeft echter geen probleem met de beelden. "Wij kennen dit fenomeen. Wij hebben niet gekozen voor het laten verwijderen van beeldmateriaal maar kunnen vanwege veiligheidstechnische redenen verder geen infomatie geven", aldus de woordvoerster.

ING Bank wil helemaal niet inhoudelijk reageren: "We kunnen uit veiligheidsoverwegingen niks zeggen over deze kwestie. Dat is ons beleid."

AIVD: foto's hulp voor kwaadwillenden

Volgens inlichtingendienst AIVD, die samen met de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en Defensie terreurdreigingen in kaart brengt, vormen online beelden van kritieke infrastructuur wel een potentieel risico.

"Gebouwen en complexen, ook die behorend tot vitale infrastructuur, zullen vanuit de lucht maar ook vanaf de openbare weg altijd een zekere vorm van zichtbaarheid vertonen. Wel maakt de online beschikbaarheid van fotomateriaal van gebouwen het voor kwaadwillenden in potentie makkelijker om, zonder op te vallen, voorverkenningen uit te voeren," aldus de woordvoerster van de AIVD. De dienst wil niet ingaan op de zin of onzin van de verzoeken tot fotoverwijdering van Rabobank.

Angelsaksische angst

Heeft die geheimzinnigheid over datacenters wel zin? "Op zich wel, maar dan moet je het wel consequent vanaf het begin doen. Naderhand zelfverspreide foto's van internet willen halen is wel heel merkwaardig", constateert Arnout Veenman, uitgever van DatacentrumGids en hostingblog ISPam.

"Ik denk dat de Rabobank is aangestoken door de angelsaksische hype en angst voor aanslagen. Ik merk die ontwikkeling, vooral bij Amerikaanse partijen, om informatie over hun infrastructuur steeds meer geheim te houden."

Streisandeffect

Dat Rabobank de status van militair object voor het datacenter wenste, slaat volgens Veenman nergens op. "Dat heeft geen enkele grond of rechtsbasis. Waarom dan alleen datacenters van banken? Ik vind dit window dressing. Het van het internet halen van foto's maakt datacenters echt niet veiliger."

Ook Rachel Marbus, bestuurslid van het Platform voor Informatiebeveiliging (PvIB), bevestigt dat er geen juridische basis is voor een status aparte voor datacenters van banken.

Marbus: "Ik kan het me aan de ene kant wel voorstellen dat ze het proberen, maar het kan alleen op basis van goodwill. Aan de andere kant vraag je je af of zo'n verzoek wel verstandig is, want op deze manier ligt juist het Barbra Streisandeffect op de loer."