Wim Willems uit Nuth (Zuid-Limburg) heeft geen recht op een nieuw paspoort zonder digitale vingerafdrukken, oordeelt de bestuursrechter in Maastricht. Waarom is nog niet duidelijk, maar de uitspraak van afgelopen vrijdag betekent andermaal een gevoelig verlies voor privacyminnend Nederland.

Rechters niet inhoudelijk

Onlangs verklaarde de civiele rechter stichting Privacy First en 22 burgers niet ontvankelijk in hun strijd tegen digitale vingerafdrukken in paspoort en in overheidsdatabanken. Zij moesten bij de bestuursrechter zijn oordeelde de rechtbank, maar ze gaan in beroep. De kans dat de bestuursrechter namelijk wel oor heeft voor de fundamentele bezwaren van ‘paspoortweigeraars’ is klein, blijkt opnieuw uit deze zaak.

Willems bepleitte dat het afstaan van vingerafdrukken strijdig is met de mensenrechten en dat onschuldige burgers hiermee op gelijke voet worden behandeld als criminelen. Bovendien gaan digitale vingerafdrukken fraude niet tegen, maar maken het juist mogelijk.

Willems spande een kort geding aan omdat hij voor zijn werk veel moet reizen. Nu hij geen paspoort heeft, loopt hij heel veel business mis en dus schade op. Maar hij vangt bot.

23 maart inhoudelijk vonnis

De Maastrichtse bestuursrechter komt later deze week met een motivatie, maar het vonnis is in overeenstemming met de eerste bestuurszaak tegen vingerafdrukken, vorig jaar mei in Den Haag. Die zaak, van Louise van Luijk, nadert inmiddels de ontknoping in zijn vervolg, de bodemprocedure. De uitspraak daarvan wordt op 23 maart verwacht. Daarnaast lopen er momenteel nog verschillende zaken van biometrieweigeraars bij de bestuursrechter her en der in het land.

Uit een recent rapport blijkt overigens dat Nederland bepaald niet uniek is met de vergaande plannen voor het centraliseren van de vingerafdrukdatabase. Tien EU landen hanteren een centrale database. Het verschilt per land wie daar allemaal onder welke voorwaarden in mag grazen. In bijvoorbeeld Frankrijk heeft zowel de politie, de douane als de Gendarmerie Nationale toegang tot de vingerafdrukkendatabase.

Biometrie onder vuur

Ondertussen ligt de Europese verordening uit 2004 voor de opname van vingerafdrukken in paspoorten wederom onder vuur. De laatste ontwikkeling: Eurocommissaris Reding doet onderzoek of de maatregel niet strijdig is met grondrechten. Dit na aandringen van Europarlementariër Sophie in ’t Veld.

In verschillende landen hebben maatschappelijke organisaties de actie Hands off Biometrics opgezet. Ze zullen een petitie tegen opslag van biometrische data aan de Raad van Europa aanbieden.