Nederlandse rechtbanken hebben kritiek op de door minister Opstelten voorgestelde wet computercriminaliteit. Vooral het decryptiebevel, waar een Officier van Justitie een verdachte kan dwingen tot het overhandigen van wachtwoorden tot versleutelde bestanden, moet het ontgelden.

Rechters zullen decryptieplicht afschieten

Dit ontsleutelbevel kan in strijd zijn met het beginsel dat niemand aan zijn eigen veroordeling hoeft mee te werken, vastgelegd in artikel 6 van het EVRM (het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens). De regering stelt in de uitleg van het wetsvoorstel, de Memorie van Toelichting, dat het bevel niet in strijd is met dit grondrecht, en haalt daarbij verschillende uitspraken van het EU-Hof aan.

“De Raad is er op voorhand niet van overtuigd dat dit het geval is. Voorts wil de Raad u erop wijzen dat een rechter in een concreet geval tot een andere conclusie kan komen, wat mogelijk consequenties heeft voor de bruikbaarheid van het bewijs van de resultaten van een dergelijk bevel.”

Bovendien constateert de Raad dat de regering selectief is geweest bij het vermelden van de relevante jurisprudentie. Zo hebben de ambtenaren van Opstelten de zaak Chambaz genegeerd. Chambaz moest honderdduizenden euro’s boete betalen omdat hij niet alle door de Zwitserse fiscus gewenste documenten ophoestte. Op basis van deze documenten werd hij vervolgens vervolgd en veroordeeld. Maar het Europees Hof oordeelt dat deze boetedwang in strijd was met artikel 6 EVRM.

Wetsvoorstellen beter beperken

Verder schrijft de Raad dat het ‘terughack’-voorstel onduidelijk is. Bij het hacken van buitenlandse computers mogen alleen ‘opgeslagen gegevens’ worden verkregen, maar geen ‘stromende gegevens’, oftewel, het netwerkverkeer van deze pc’s mag niet worden afgetapt. Dit moet duidelijker worden afgebakend in de wet.

Ook het ontoegankelijk maken van content op het web op gezag van de Officier van Justitie is onzorgvuldig en te breed ingeschoten, concludeert de Raad. Dit zou alleen mogen als het gaat om een verdenking op het niveau van ‘ernstige bezwaren’. Die voorwaarde ontbreekt nu in de wet.

Controverse

Het wetsvoorstel computercriminaliteit is vanaf het begin in controverse gehuld, vooral terughacken en decryptiebevel. Die scepsis wordt gedeeld door de rechterlijke macht, blijkt nu.

Het Ministerie van Justitie wil niet inhoudelijk reageren op het advies van de Raad voor de Rechtspraak. Deze en andere adviezen worden meegenomen, vertelt de woordvoerder van het departement. Na verwerking ervan in de Memorie (en mogelijk het wetsvoorstel zelf) gaat het voorstel naar de Raad van State. Daarna wordt het ingediend in de Tweede Kamer, dat moet nog dit jaar gebeuren.

Update: reactie ministerie van Justitie toegevoegd