Gisteren debatteerde de Eerste Kamer met Minister van der Hoeven van Economische Zaken over de "Wet implementatie EG-richtlijnen energie-efficiëntie". Die zou de 'slimme' energiemeters, waarmee via het GSM-netwerk ieder kwartier het verbruik aan de stroomleverancier wordt doorgegeven, verplicht stellen.

Celstraf voor weigeraars

Die verplichting werd in het wetsvoorstel afgedwongen met een gevangenisstraf van een half jaar. Ook kon een boete van €17.000 worden opgelegd, ruim 8,65 keer zoveel als het gemiddeld stroomgebruik van een gezin dat door het CBS voor dit jaar is becijferd op €1964.

De Eerste Kamerleden vonden deze stap veel te ver gaan en willen de burger niet dwingen om de meter in huis te nemen. Tijdens het debat werd dieper ingegaan op de Europese Richtlijn, die het wetsvoorstel noodzakelijk zou maken. De politici bevroegen van der Hoeven, die schoorvoetend erkende dat de verplichting niet in de richtlijn staat. In een eerder overleg had ze dat nog wel beweerd.

Beveiligings- en privacyproblemen

Een ander pijnpunt is voor de senatoren de veiligheid en privacy van de 'slimme' meter. Het gebruik van draadloze netwerken is volgens beveiligingsexperts riskant en het is technisch niet ondenkbaar dat krakers erin slagen in te breken.

Rond privacy speelt dat veel informatie uit gedetailleerd stroomgebruik is af te lezen. Zo is bijvoorbeeld snel duidelijk wanneer iemand wel of niet thuis is. Onderzoekers aan de Universiteit van Tilburg vermoeden dat het verplicht stellen van de meter haaks staat op de privacy dat in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens staat.

Het wetsvoortstel was op aanraden van het CBP vorig jaar al aangepast, maar dat heeft de privacyzorgen bij een meerderheid van de senatoren niet weggenomen. Alleen het CDA was voor en kreeg uiteindelijk bijval van de PvdA.

Novelle

Uiteindelijk is het wetsvoorstel niet verworpen, maar is aangestuurd op een 'novelle'. Dat is een uitbreiding op de wet, waarbij in dit geval de passage met de zware straffen voor bezorgde burgers ongedaan worden gemaakt. De Tweede Kamer moet daarover dan stemmen. Uiteindelijk neemt de Eerste Kamer dan wel de wet aan, maar wordt meteen de aanpassing bij gevoegd.

Al komt het idee van de senatoren, formeel moet van der Hoeven het indienen. Daarmee voorkomt ze dat het hele wetsvoorstel naar de prullenmand wordt verwezen en een nieuwe wet geschreven moet worden. Die versnelling van de procedure is belangrijk, omdat er wel een Europese Richtlijn in wetgeving moet worden omgezet.

De gang van zaken is onder andere een grote opsteker voor de Consumentenbond, die zich tegen de meter had gekeerd. Vooral het verplichtte karakter en de mogelijke privacyproblemen waren een bron van zorgen voor de club.