Kamerlid Sharon Gesthuizen stelt gepikeerd verkeerd te zijn begrepen. Webwereld onthulde dat het Ministerie van Veiligheid studeert op de inzet van Deep Packet Inspection (DPI), het continu tappen en analyseren van internetverkeer. Snel daarop maakt het Ministerie van Veiligheid bekend op verzoek van de SP te kijken naar de techniek.

Niets nieuws, gewoon debat aangaan

Gesthuizen meent dat er al onderzoek wordt gedaan en dat een ontkenning hypocriet is. Dat hadden mensen al moeten weten meent ze, doelende op haar collega’s in de Kamer. “Andere politieke partijen, zoals GroenLinks en VVD die nu schande schreeuwen, hebben blijkbaar zitten slapen; anders wisten zij het wel”, schrijft ze Webwereld.

Op de eigen site hekelt Gesthuizen de Webwereld-verslaggeving over de uitlatingen van het Ministerie van Veiligheid: “Een artikel op Webwereld deed voorkomen alsof de SP heeft aangedrongen op de inzet van DPI. Dat is niet het geval. Iedereen in de Kamer, van links tot rechts, wil kinderporno zo grondig mogelijk bestrijden. We praten hier nu al jaren over en het probleem wordt steeds groter.”

“Ten aanzien van de risico's van dpi: Ik wil niet dat iedere discussie over mogelijke technieken bij voorbaat wordt gestopt”, stelt ze dan ook. “In het kader van de bestrijding van kinderporno biedt deze methode (dpi) interessante opties die in ieder geval genuanceerder zijn dan blokkeren. Er zijn echter ook veel vragen over de uitvoering. Die moeten voor ons eerst afgewogen worden.”

Gericht tappen

In de posting op de SP-site erkent ze de privacyrisico’s en stelt: “DPI wordt gezien als een permanente internettap voor alle internetgebruikers. Zonder concrete verdenking zou dan al het internetverkeer van alle burgers 'afgeluisterd' worden. Dat is een privacyschending van alle mensen.”

“Natuurlijk kan niet al het internetverkeer in Nederland worden gescreend. Als je een dergelijke techniek in wilt zetten mag dat alleen gericht. Maar ook dan geldt: alleen als we van te voren weten wat het inhoud, wat de risico’s ten opzichte van de voordelen zijn en wat de criteria zijn. En zover zijn we dus nog lang niet”, stelt ze dan ook. Overigens laat ze in het midden wat de meerwaarde van DPI is van toch al verdachte mensen, die dan ook in aanmerking komen voor een reguliere tap.

Ineffectief

Het beveiligingsbedrijf Fox IT is met regelmaat betrokken bij digitale onderzoeken en ziet de discussie met lede ogen aan. “Ik heb nog niet het beleidsplan gezien hoe de politie bezig is een serieuze slag toe te brengen aan mensen die met kinderporno actief zijn”, verzucht directeur Ronald Prins. Op het plan van de SP wil hij niet direct ingaan, maar hij bepleit wel een minder technische aanpak. “Er is teveel aandacht voor de techniek en we denken te weinig na over het aanpakken van het probleem.”

Geloven in filters doet Prins niet. “Daar hou je misschien de amateurgebruikers mee tegen, maar de criminelen kunnen zo’n filter eenvoudig omzeilen en juist die wil je stoppen”, meent hij. Zijn zorg is dat veel mankracht en geld in een ineffectieve maatregel wordt gestoken. “Het argument dat je misschien een kind kan redden is waar, maar met dezelfde energie kun je er wel vijftig redden en dat heb ik liever.”

Het securitybedrijf heeft reden om te twijfelen aan de kwaliteit van een kinderpornofilter. Een eerder experiment in Finland verliep dramatisch toen ook websites zonder kinderporno werden geblokkeerd. De SP stelde naar aanleiding van die blunders kamervragen.

Ook stoort hij zich aan de hoeveelheid onafgewikkelde zaken die vanuit de Verenigde Staten komen op basis van creditcarduitgaven. “Natuurlijk is dat verwerpelijk, maar het is zonde om daar nu veel politiecapaciteit op te zetten”, betoogt hij. “Het probleem zit in de plaatjes die in de serieuze criminaliteit worden gemaakt. Daar moet je zijn.”

Gesthuizen erkent de ineffectiviteit, maar heeft geen betere alternatieven: “Het is effectiever om niet de mensen die plaatjes in bezit hebben te pakken, maar de verspreiders van dit verwerpelijke materiaal. Maar dat is erg moeilijk.”

Voor de politica is het belangrijk dat er nu publiek een debat wordt gevoerd en alles in de openheid ter discussie staat. Of dat daadwerkelijk zal gebeuren, is maar helemaal de vraag.

Nadat het filter – door de overheid uitgevoerd – ongrondwettig bleek, besloten de providers onder druk een ‘vrijwillig kinderpornofilter’ te gaan bouwen.

DPI en filtering vaker voorgesteld

De Socialistische Partij voert overigens vaker een discussie over strakkere controle op internet. Om de entertainmentindustrie te beschermen werd in het auteursrechtenrapport van de Commissie Gerkens ook over de technologie gesproken: “Er zijn veel technische mogelijkheden om de auteursrechtenschendingen op het internet aan te pakken. Door middel van DPI kan men zien wat er over het internet gaat. Door middel van ‘fingerprinting’ kan men zelfs muziek en films opsporen. DPI geeft, wat de werkgroep betreft, de mogelijkheid om te stimuleren dat er voor muziek en films betaald gaat worden, voor auteursrechtelijk beschermd materiaal dus.”

De opmerkingen vielen niet goed en kwamen de commissie zelfs op een nominatie voor de Big Brother Award te staan. Ook kwam er forse kritiek van veel partijen, waaronder de Consumentenbond, XS4All en de digitale burgerrechtenbeweging Bits of Freedom. Uiteindelijk stelt de commissie dit niet toe te juichen, maar sluit de mogelijkheid niet uit. Uiteindelijk ging de commissie door de knieën en besloot de passage te schrappen. Een opmerkelijke detail is dat de huidige staatssecretaris van Veiligheid, Fred Teeve (VVD), onderdeel van de Commissie Gerkens uitmaakte.

In reactie op het artikel laat Gesthuizen weten zich te distantiëren van de commissie. "Het rapport is niet onder verantwoordelijkheid van de SP uitgekomen", schrijft ze Webwereld. Ze benadrukt dat haar partijgenote slechts voorzitter van de Commissie is en dat de hele kamer tekent voor het rapport.

Vechten voor filter

In Nederland vocht oud SP-kamerlid Arda Gerkens met succes voor een kinderporno-filter dat door de politie werd bijgehouden. Dat werd een drama, omdat de lijst slechts zo’n 100 locaties bevatte, waarbij 31 ten onrechte werden geblokkeerd en ook nog eens ongrondwettig bleek. Verder blijkt het omzeilen met software eenvoudig, of anders via DNS-instellingen of een proxy-dienst zoals bijvoorbeeld Tor te gebruiken.

Volgens Gesthuizen viel dat allemaal mee: “Blokkeren, ook een onderwerp waarover veel discussie is geweest, was eveneens een paardenmiddel, zo hebben we altijd gezegd. Ook daar was het argument van anderen dat dit zou leiden tot een glijdende schaal. Dat is overigens niet gebeurd.”

Update 11:58: Aanvullende reactie Gesthuizen toegevoegd.