Minister Maxime Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en Integratie (EL&I) schrijft aan de Tweede Kamer dat hij nog geen antwoord kan geven op Kamervragen over smartphonespyware Carrier IQ. " De reden van uitstel is dat voor de beantwoording gewacht wordt op resultaten van een onderzoek door de toezichthouder." De Kamervragen werden gesteld na een publicatie van Webwereld.

OPTA vraagt om uitleg

Telecomwaakhond OPTA bevestigt de door de minister genoemde toezichthouder te zijn. "We hebben de telecompartijen een brief gestuurd met een verzoek om meer uitleg", zegt Cynthia Heijne, zegsvrouw van de OPTA in een telefoongesprek. Wel vindt ze het woord "onderzoek" een beetje groot. Volgens Heijne heeft de OPTA simpelweg meer informatie gevraagd aan de operators, en gaat het niet om een officieel onderzoek.

Wanneer het onderzoek is afgerond kan Heijne nog niet zeggen. "Nog niet alle info is terug van de telco's dus we kunnnen nog geen deadline stellen." Of er een officieel onderzoek komt hangt helemaal af van de respons. "Misschien vinden we die wel heel erg en gaan we er wat mee doen, of misschien valt het allemaal wel mee", legt Heijne uit.

Netwerkanalsye

Carrier IQ kwam in opspraak toen bleek dat er meer dan 141 miljoen smartphones zonder medeweten van gebruikers zijn uitgerust met de software die soms zo is geprogrammeerd dat alle toetsaanslagen worden gelogd. Ook locatie van telefoons, sms-berichten een de sterkte van het signaal plus legio andere diagnostische informatie kan worden gemeten en doorgestuurd voor analyse.

De gegevens worden door telecomoperators onder andere gebruikt voor het analyseren en verbeteren van hun netwerken. Dat gebeurt voornamelijk in de Verenigde Staten. De Nederlandse grote drie: KPN, Vodafone en T-Mobile, ontkennnen allemaal gebruik te maken van de diensten van Carrier IQ.

Meerdere onderzoeken

OPTA's verzoek om uitleg volgt op onderzoeken van verschillende Europese privacywaakhonden. In de VS doen handelsautoriteit FTC en telecomwaakhond FCC volgens Wired eenzelfde informeel vooronderzoek naar het gebruik van de dienst.

Carrier IQ werd in eerste instantie aangetroffen op Android-smartphones. HTC en Samsung ontkennen dat de software is geïnstalleerd op Nederlandse telefoons. De software wordt ook gebruikt op iOS. Op Nederlandse iPhones draait Carrier IQ dus wel. Apple stelt tegen techblog All Things D recent te zijn gestopt met het gebruik van de software en gaat de code in een toekomstige update van de firmware verwijderen.

Onafhankelijke analyse

Inmiddels is de Electronic Frontier Foundation (EFF) een onafhankelijk onderzoek gestart naar het gebruik van Carrier IQ. Wie een geroote of gejailbreakte telefoon bezit waar software op staat wordt opgeroepen details aan de EFF te sturen.

Update 14.10 uur: Koosje Verhaar, zegsvrouw van het College bescherming persoonsgegevens (CBP), zegt in een reactie: "Het is ons bekend dat de OPTA onderzoek doet. Dat wachten wij af."