Volgens een woordvoerder van het Openbaar Ministerie (OM) worden stealth-sms'jes, die worden gebruikt om de locatie van de telefoons van getapte verdachten te peilen, ook gebruikt om mensen met een zelfmoordneiging op te sporen. Mensen met een dergelijke neiging worden niet automatisch getapt, een handeling die nodig is om een stealth-sms'je te verzenden. Het is eerder zo dat telefoontaps zo snel kunnen worden gezet dat het nuttig kan zijn bij het opsporen van mensen met zelfmoordneigingen.

"Ja dat kan heel snel, je kan heel snel een tap hebben en dan stealth-sms'jes sturen", bevestigt een woordvoerder van het OM. Ook het KLPD bevestigt dit: "Binnen een half uur is dat geregeld, dat kan gewoon heel snel", zegt een woordvoerder tegen Webwereld. Het OM vult nog aan: "Op zichzelf kan een spoedtap heel snel gerealiseerd worden. Uiteindelijk is het allemaal software, met de goeie commando's en de juiste toestemming kan dat gewoon heel snel gaan."

KLPD zwijgt

Onduidelijk blijft hoe vaak en wanneer er op deze manier gezocht wordt naar mensen met zelfmoordneigingen. Ook is het niet duidelijk of de positie van andere mensen, bijvoorbeeld vermiste kinderen, op deze manier wordt gepeild. Hoewel het OM zeer stellig is over het peilen van mensen met zelfmoordneigingen wil en kan het geen uitspraken doen over bijvoorbeeld de frequentie waarmee dit gebeurt. Dit omdat het hebben van zelfmoordneigingen niet strafbaar is. "Dat is gewoon niet ons werk", aldus de zegsman. "Daar heb ik verder geen informatie over."

Ook het KLPD gaat liever niet in op de opsporingsmethoden die worden gebruikt voor mogelijke zelfmoordenaars, en kaatst de bal terug. "Dat zijn uitspraken van het OM, en die zijn voor ons niet echt herkenbaar", aldus de woordvoerder.

Juridische basis

Dat hoeft niet te betekenen dat de politie de methode niet gebruikt. "Wanneer en waar wij het [de stealth-sms'jes - red] inzetten daar doen wij geen uitspraken over. Dit omdat we geen onderzoeksmethoden vrijgeven", luidt het standaard antwoord van het KLPD. "Wanneer wij die stealt smsén wel of niet inzetten, daarover is afgesproken dat wij daar niets over naar buiten brengen", legt hij uit. Dit voornamelijk ook om criminelen niet wijzer te maken dan dat ze al zijn.

Strafrechtadvocaat Mathieu van de Linde van Blokzijl Advocaten vraagt zich af of er wel een juridische basis is voor het aftappen van mensen met zelfmoordneigingen. De stealth-sms wordt gebruikt zonder dat de telefoon iets doet. Er wordt namelijk een 'stil' sms'je verstuurd die niet wordt opgemerkt door de eigenaar van de telefoon, maar wel de positie van die telefoon verraadt ten opzichte van een zendmast. Daar is volgens Van de Linde inderdaad een tap voor nodig. "En dan lijkt het mij ook raar dat dat gebruikt kan worden in een geval van zelfdoding. Omdat je niet op een andere manier de locatie kan bepalen. En voor een tap is toestemming nodig van de Officier van Justitie."

Privacy

"Ik heb het nog niet in de praktijk meegemaakt maar het verbaast mij niet dat dergelijke technieken mogelijk zijn", aldus Van de Linde die erop wijst dat het de taak van de politie is om in alle gevallen burgers te hulp te schieten als ze dat kunnen. "Ik denk dat je het onder Artikel 2 van de politiewet kan scharen", legt hij uit.

Van de Linde wijst er verder op dat Artikel twee ook gebruikt kan worden voor huiszoekingen. "Er kan op dezelfde manier een woning worden binnengetreden op grond van Artikel 2 politiewet wanneer iemand in nood is." Het is volgens de advocaat wel de vraag of het sturen van stealth-sms'jes voor opsporing van mensen met zelfmoordneigingen niet te veel inbreuk maakt op de privacy. Maar dat zou getoetst moeten worden bij een rechter. Iets dat gezien de aard van de zaak niet snel zal gebeuren aangezien in dit geval iemand met zelfmoordneigingen boos naar de rechter zou moeten stappen.