Een van de beoogde slachtoffers is Pauline Rote (46). Ze werd opgebeld door een man met een zwaar Indisch accent die haar in het Engels vertelde dat hij van het Windows Service Centre was. Haar pc zou besmet zijn met een Trojan en hij kon haar wel helpen door stapsgewijs een proces te doorlopen. "Of ik NU even achter mijn pc wilde gaan zitten."

Vragen naar voornamen

Hij vroeg direct of hij haar volwassen kinderen (18 en 20) aan de telefoon kon krijgen, en noemde daarbij de voornamen, vertelt Rote. Toen ze die niet aan de telefoon wilde laten omdat ze de situatie niet vertrouwde werd geprobeerd haar zelf achter de pc te dirigeren. "Ik heb hem aan het lijntje gehouden en gezegd dat hij later terug moest bellen. Daarna heb ik de politie hiervan op de hoogte gesteld." De telefoonphishers belden in haar geval van een Alkmaars nummer.

Maar er wordt ook wel eens gebeld vanaf nummers uit Botswana, vertelt de man achter een online pc-hulpdienst. Hij blijft liever anoniem om eventuele represailles van scammers voor te zijn. Naast Microsoft wordt ook Dell genoemd door de oplichters om vertrouwen te wekken. "Ik heb de laatste paar weken twee keer een dergelijk verhaal gehoord van klanten. Daarvoor had ik er eigenlijk nog nooit van gehoord."

Software geïnstalleerd

In beide gevallen werden zijn klanten in het Engels aangesproken. "De boodschap was: wij hebben iets gedetecteerd", verhaalt hij. Vervolgens werd er actief gevraagd om in te loggen via een LogMeIn, software waarmee op afstand toegang verschaft kan worden tot een computer. Dit wordt bijvoorbeeld gebruikt door bedrijven voor medewerkers die vanaf huis de bedrijfsdesktop in willen.

Beide slachtoffers voldeden aan het verzoek. "En op beide computers zijn programma's geïnstalleerd", zegt de bron. "Ze hebben enkele minuten toegang gehad op die computers." Maar de twee gedupeerden voelden zich toch niet zo lekker en belden de pc-hulpdienst, die de geïnstalleerde software zo snel mogelijk verwijderde. Voor zover bekend was dat snel genoeg om problemen te voorkomen.

Bekend fenomeen

Niet iedereen heeft zoveel geluk. De Canadese politie waarschuwt bijvoorbeeld sinds september 2011 voor de steeds toenemende aantallen telefoonphishers. Ook vertellen de oplichters dat er een virus of Trojan op de computer is aangetroffen, en vervolgens proberen ze de computer over te nemen en mensen credit card informatie te ontfutselen. "De virus scamtelefoontjes begonnen bij ons in maart 2010 op te vallen", zegt sergeant Paul Proulx van het Canadian Anti Fraud Center in een verklaring (pdf). "Sindsdien zijn ze een steeds groter onderdeel geworden van onze telefoongesprekken. En nu zijn ze het type zwendel waar we het meest mee te maken hebben."

Zo'n vaart loopt het in Nederland niet, stelt Fleur van Eck, directeur van de Fraude Helpdesk. Haar organisatie is door het ministerie van Justitie in het leven geroepen om Nederlandse burgers en bedrijven te behoeden voor oplichters. "Dit is niet iets waar we dagelijks meldingen over krijgen", zegt ze. "Maar we kennen het fenomeen zeker."

Bij een woordvoerder van het KLPD gaat niet direct een belletje rinkelen, als hij wordt gevraagd naar de zaak.

Microsoft waarschuwt

Ook Microsoft Nederland is op de hoogte van de telefoonscammers. "Dit mag absoluut niet gebeuren", zegt Julie de Widt-Bakker, corporate pr manager bij Microsoft Nederland. Op een speciaal daarvoor ingerichte website waarschuwt de softwaregigant voor de praktijken van telefoonscammers. "Microsoft pleegt geen ongevraagde telefoontjes om u te helpen uw computer te herstellen", staat daar te lezen.

De telefoonphishers kunnen zich ook voordoen als medewerkers van Microsoft Tech Support, die erop uit zijn virussen en spyware op pc's te zetten. Microsoft adviseert geen persoonlijke gegevens af te staan en direct de verbinding te verbreken als iemand zegt van Microsoft Tech Support te zijn. Voor wie onverhoopt toch in de trucs trapt heeft Microsoft een stappenplan gemaakt om de schade zoveel mogelijk te beperken.