Volgens Pamela Smith van Verified Voting, criticaster van elektronisch stemmen in de VS, kunnen staten als Pennsylvania en Virginia vandaag in de problemen komen bij technische storingen. Hier konden stemmers niet eerder stemmen (early voting), terwijl er - met name dankzij succesvolle campagne van de Democratische kandidaat Obama - een recordaantal nieuwe stemmers is ingeschreven.

Haperende apparaten

Nu bij de 'early voting' al lange rijen wachtenden te zien waren, ziet Smith deze presidentsverkiezing als een ultieme test van de stemmachines. "Alle problemen zullen worden uitvergroot", aldus Smith. Volgens haar hebben verschillende staten onvoldoende extra machines achter de hand om haperende apparaten te vervangen. Dit probleem zal vooral spelen bij systemen die gebruikmaken van aanraakschermen, want bij optische scanmachines kan bij een storing worden overgestapt op papieren biljetten.

In Pennsylvania en Virginia is het niet verplicht papieren back-ups te maken van de elektronisch uitgebrachte stemmen. Zo kunnen de direct recording electronic machines (dre's) met aanraakscherm echter niet worden gecontroleerd, terwijl er veel kan misgaan. Bij de voorverkiezingen in Ohio bleken honderden stemmen te zijn verdwenen uit de geheugenkaart van stemmachines van Premier (voorheen Diebold Election Systems), die in tenminste 31 Amerikaanse staten worden gebruikt. Slechts vier van de 88 counties in Ohio zijn overgestapt op optische scanmachines.

Optimistisch

Behalve Ohio verwacht professor Alec Yasinsac van de universiteit van South Alabama mogelijk problemen in Florida. In beide staten liggen de kandidaten niet ver uit elkaar, zodat elke stem telt. Het drama bij de verkiezingen van 2000 leidde tot wetgeving voor betere stemmachines, maar zes jaar later ging het bij verkiezingen voor het Congres alweer mis toen machines met aanraakschermen 18.000 stemmen over het hoofd zagen. Sindsdien zijn deze systemen grotendeels vervangen door systemen die stembiljetten elektronisch scannen.

Toch is Yasinsac optimistisch, omdat hard is gewerkt aan een oplossing voor de problemen. Ruim 20 staten zijn nu verplicht om papieren back-ups te maken bij machines met aanraakschermen. Woordvoerders van de federale overheden denken dat de verkiezingen soepel zullen verlopen. Zo wijst Jeff Ortega van de staat Ohio op de mogelijkheid om papieren stembiljetten in zetten als het misgaat me de touchscreen-machines.

'Complete nonsens'

Ook de hoge opkomst zeggen de staten niet te schuwen. In Pennsylvania, waar bijna 400.000 nieuwe kiezers zijn geregistreerd, is het aantal stemmachines uitgebreid, terwijl zowel aanraakschermen als optische scanmachines worden gebruikt. Omdat early voting hier niet mogelijk was, wordt kiezers in Pennsylvania geadviseerd niet tijdens piekuren naar de stembus te komen. "Wees voorbereid - neem een boek mee", grapt een woordvoerster van de staat. De leveranciers van de stemmachines zijn eveneens vrolijk gestemd. Zo zouden de medewerkers in de stembureaus van tevoren goed zijn getraind om met de apparaten om te gaan.

De staten New Jersey, Delaware, Maryland, South Carolina, Georgia en Louisiana gebruiken alleen stemmachines met aanraakschermen, dus zonder papieren uitdraai voor kiezers. Controleurs kunnen in Louisiana wel uitdraaien bekijken, belooft Jacques Berry van de Secretary of State aldaar. Het in oktober gepubliceerde rapport van Verified Voting en andere organisaties, waaruit bleek dat Louisiana slecht was voorbereid op mogelijke problemen met stemmachines, noemt hij 'complete nonsens'.