Dat vertelt Thomas Bruning, algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) tegenover Webwereld. Voor hem is het vorderen van IP-adressen al langer een doorn in het oog. Vorige week werd bekend dat Crimesite.nl onder druk is gezet het IP-adres van bezoekers vrij te geven. Webwereld somde al op dat Joop.nl, GeenStijl en NU.nl ook wel eens onder druk zijn gezet.

Meer en meer verzoeken

Inmiddels blijkt het schering en inslag te zijn. “Ik ken wel meer voorbeelden, zoals RTV Utrecht, RTV West, AD, de Gelderlander en zo zijn er nog wel meer”, vertelt Bruning desgevraagd. “Het is duidelijk iets waar wij steeds vaker mee te maken krijgen. We ergeren ons sterk aan deze de laatste jaren opgekomen tendens, omdat media en journalisten onder druk gezet worden op in onze optiek oneigenlijke gronden en het de onafhankelijke reputatie van de media onder druk zet.”

Hij is ongelukkig met de huidige ontwikkeling en vindt ook dat Justitie de deur moet worden gewezen zonder een rechtelijk bevel. “Wij raden aan alle media/journalisten die met een dergelijk verzoek/vordering worden geconfronteerd, om dit te weigeren. Tot op heden heeft Justitie nooit doorgezet”, stelt hij dan ook. “Dit betreft journalistiek materiaal wat je niet moet afgeven.”

Hij benadrukt dat de mensen die reageren op een journalistieke site willen dat informatie en mogelijk een wantoestand openbaar wordt. “Ze mogen er daarbij vanuit gaan dat hun gegevens niet aan justitie worden uitgeleverd”, stelt hij. De angst is dat van het gedrag van Justitie een chilling effect uitgaat. “Bronnen die anoniem willen blijven denken wel twee keer na voordat ze info kenbaar maken, omdat ze daarmee riskeren dat hun identiteit wordt doorgegeven aan Justitie.”

Veroordeling voor mensenrechten

Dat Nederland nog steeds doorgaat met het opeisen van IP-adressen verbaast Bruning. Recentelijk werd ons land nog door het Europese Hof voor de Rechten van de Mens op de vingers getikt, omdat de mensenrechten bij Autoweek werden geschonden. Daarbij is vastgesteld dat journalistiek bronmateriaal bescherming verdient en voor het vorderen daarvan voorafgaand een zware belangenafweging moet worden gemaakt en een beslissing door een rechter noodzakelijk is.”

Daarnaast wijst hij erop dat het OM handelt in strijd met de bestaande aanwijzingen. “Via het vorderen van IP-adressen wordt het eigen beleid van het OM ondermijnd”, vertelt hij. Inmiddels heeft de topman van het OM Bruning toegezegd in een nieuwe aanwijzing op uiterlijk 1 april een standpunt over vorderen van IP-adressen te zullen meenemen. Dat is voor de NVJ onvoldoende, omdat die liever bronbescherming in de wet ziet worden geregeld.

Naar aanleiding van berichtgeving op Webwereld heeft de VVD inmiddels kamervragen gesteld.