Het lijkt of Koude Oorlogstijden herleven. Maar in plaats van communisme is het gevaar nu censuur en surveillance op het internet. Het ijzeren gordijn en Berlijnse muur heten nu de Grote Chinese Firewall en andere muren die staten opwerpen om het internet in hun land.

Internet gebroken

Donderdag en vrijdag vergaderen talloze westerse bewindslieden over online vrijheid, en wat overheden en bedrijfsleven daar aan kunnen bijdragen elders in de wereld. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Uri Rosenthal belooft een potje van 6 miljoen euro voor het stimuleren van het online vrijheid in het buitenland.

Zijn Amerikaanse collega Hillary Clinton hield een vlammend betoog voor de rol van het open internet voor politiek, economie en mensenrechten. Ze pleit voor strenge boycots van surveillance apparatuur voor dictatoriale regimes. En bedrijven zelf moeten voor ze een nieuwe markt betreden eerst de mensenrechtensituatie analyseren, vindt Clinton.

Nationale muren om het internet zijn een ramp voor een land en vooral voor burgers. Het internet wordt daarmee gedegradeerd tot een 'serie losse bubbels'. “Door het internet te breken krijg je echoputten in plaats van de innovatieve wereldwijde marktplaats van ideeën."

Hand in eigen boezem

Clinton repte met geen woord over twee omstreden wetsvoorstellen in eigen land, Protect-IP en vooral SOPA, waardoor precies dreigt waarvoor de bewindsvrouw waarschuwt : het stukmaken van het internet, in dit geval door blokkade en filtering van de DNS.

Vandaar dat er ook kritische geluiden te horen zijn. Europarlementariër Marietje Schaake is sceptisch over de mooie woorden van de westerse regeringen, terwijl in de VS en in veel Europese landen internetvrijheid ook onder druk staat. Haar boodschap is vooral gericht naar de 'eigen' westerse overheden: practice what you preach!

Wie trekt de kar?

Ze vreest bovendien dat door verregaande publiek-private samenwerking internetregulering en surveillance steeds meer wordt geprivatiseerd. “Bedrijven spelen een cruciale rol online, maar ze moeten wel verantwoordelijk worden gehouden."

Anders dan Clinton, die vooral de VS de kar ziet trekken met de Silicon Valley Standard voor internetvrijheid, vindt Schaake dat Europa een leidende rol moet spelen.