Dit schrijft directeur Erik Kraaij van de Unie van Waterschappen (UvW) aan voormalig staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat Tineke Huizinga. Huizinga is inmiddels demissionair minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. In de brief stellen de Waterschappen dat het stemgeheim bij de waterschapsverkiezingen van 2008 inderdaad in het geding was.

Desondanks komt de UvW tot de conclusie dat de waterschapsverkiezingen rechtmatig zijn verlopen. Op basis van een onderzoek van Ernst & Young concludeert de Unie dat schending van het stemgeheim uitsluitend mogelijk zou zijn geweest als bijna alle betrokken organisaties hieraan zouden meewerken. "De Unie van Waterschappen acht de kans hierop nagenoeg nihil. Derhalve zijn wij van mening dat er geen sprake is geweest van schending van het stemgeheim."

Totaal andere conclusie

Deze conclusie staat haaks op de bevindingen van de stichting Wij Vertrouwen Stemcomputers Niet. Volgens deze organisatie is tijdens de waterschapsverkiezingen van 2008 de stemsoftware vastgelopen, zijn controles op het verkiezingsproces uit het proces gehaald en is de kluis met cryptografische sleutels geopend. Dit bleek destijds uit een verslag van het verloop van het stemmentellen.

Dat document is verstrekt aan alle stembureaus van de Waterschappen, en later geopenbaard via een wob-verzoek (Wet openbaarheid bestuur). Die wob is ingediend door de stichting Wij Vertrouwen Stemcomputers Niet. Het verslag tekent een beeld van een chaotisch verlopen proces.

'Te verwaarlozen'

In de brief aan Huizinga wijzen de Waterschappen er echter op dat de systemen veilig genoeg zijn geweest en dat er ten alle tijden is gewerkt volgens het vastgestelde veiligheidsprotocol. "Het systeem dat is gebruikt bij de stemverwerking bevat een veelvoud aan waarborgen om te voorkomen dat het stemgevaar (sic) in gevaar zou kunnen komen", aldus de UvW. Dat het stemgeheim dus in bepaalde gevallen wel geschonden kan worden, is volgens de Waterschappen zo onwaarschijnlijk dat dit te verwaarlozen valt.

Omdat de kans op het in gevaar komen van het stemgeheim bijna nihil is, concludeert UvW dat "er geen sprake is geweest van schending van het stemgeheim". Deze conclusie wordt getrokken ondanks een fundamenteel probleem dat de organisatie zelf aankaart: "het is bijzonder lastig om de feitelijke historie volledig te reproduceren", schrijft Kraaij.

Ruis voorkomen

De UvW is hoe dan ook niet van plan de huidige stemsystemen te veranderen. Wel wil de het voorkomen dat "in geval van een toekomstig incident zich wederom ruis voordoet over de exacte handelingen die zijn gepleegd". Die 'ruis' is de ophef over het chaotische verloop van het stemproces en de eventuele schending van het stemgeheim.

De Waterschappen willen dit in de toekomst voorkomen door voortaan in het geval van een calamiteit eerst een audit uit te voeren. Daarmee wordt dan gecontroleerd of er iets fout is gegaan, voordat de stembiljetten en bestanden worden venietigd. De uitslag van de verkiezingen van 2008 is definitief.

Brief Waterschappen