Voor het grote publiek mag Web 2.0 dan voor het eerst in het najaar van 2005 zijn opgedoken, de term bestaat al langer. Algemeen wordt een conferentie in 2004 die de naam Web 2.0 droeg als startpunt gezien. Hier hielden webprofeten, cybergoeroes en andere zelfverklaarde visionairs jubelende verhalen over de tweede generatie internet, dat na het uiteenspatten van de zeepbel alsnog al zijn beloftes zou moeten inlossen.

2005 is het jaar waarin inderdaad een aantal beloftes werd ingelost, ook aan de zakelijke kant. Want Web 2.0 is überhip, zowel bij gebruikers als bij investeerders. Diensten als Del.icio.us, Flickr (beide ingelijfd door Yahoo) en Myspaces gelden hierbij als archetypische Web 2.0-voorbeelden.

Ajax

Om verwarring te voorkomen, Web 2.0 heeft niets te maken met een nieuwe infrastructuur of techniek, al spelen nieuwe programmeertechnieken als Ajax en Ruby on Rails op de achtergrond wel degelijk een rol. Nee, voorop staat sociale interactie die via het web op een slimme, interactieve manier wordt ontsloten en gestimuleerd. Social networking is hierbij dan ook de term die valt.

Een andere term die hieraan is gelieerd is collectieve intelligentie. Het idee bij dit alles is dat mensen enerzijds van alles kunnen delen: foto's (Flickr), bookmarks (Del.icio.us), muziek (Bittorrent), muziekvoorkeuren (Last.fm) nieuws (Digg.com), kennis (Wikipedia) of hun favoriete blogs (Technorati). Anderzijds betekent het, volgens de protagonisten, dat het geheel meer is dan de som der delen. Concreet valt te denken aan de methode die Google toepast bij zijn vermaarde page rank. Op basis van hyperlinks van heel veel sites ontstaat zo een nieuwe, collectieve intelligentie. Ook de succesvolle methode die Amazon al tijden toepast om andere producten onder de aandacht te brengen op basis van het koopgedrag van gebruikers die hetzelfde product hebben gekocht, kan worden uitgelegd als een Web 2.0-methode.

Uit het bovenstaande moge duidelijk worden dat Web 2.0 nauwelijks vast omschreven is en zo breed kan worden gedefinieerd als men maar wil. Voor de een is het een marketing buzzword, voor de ander is Web 2.0 synoniem met alles wat momenteel succesvol is op internet. De échte Web 2.0-sites zijn daarbij de sites die het delen van informatie via een intuïtieve en aantrekkelijke manier mogelijk maken.

Google Maps

Google is een van de bedrijven die zeer succesvol is met zijn pogingen dit te bewerkstelligen. Een van de meest gewaardeerde sites van het afgelopen jaar is Google Maps. Google maakt hierbij handig gebruik van de behoefte bij internetters om al dan niet nuttige informatie aan elkaar te knopen. Google Maps is in de basis niets anders dan een online verzameling satellietbeelden. Maar echt leuk wordt het pas als gebruikers informatie gaan toevoegen aan deze kaarten op basis van zogenoemde tags.

Zo maakten liefhebbers dit najaar een Xbox 360-locator. Belangstellenden konden op een kaart in één oogopslag zien in welke winkels zich de grootste voorraad Xbox 360-consoles bevond.

Eikel 1.0

Tim O'Reilly, een van de voorvechters van Web 2.0, geeft op zijn site een overzicht van wat volgens hem de belangrijkste kenmerken van het idee zijn. Overigens grappig om te zien dat het aloude Napster bij hem ook een typisch voorbeeld van Web 2.0 is.

Waar O'Reilly en consorten de loftrompet steken over de nieuwe beloften, daar is vanzelfsprekend ook de nodige kritiek. In Nederland wijdde recent Fem Business een kritisch artikel aan het fenomeen, onder de veelzeggende kop Hype 2.0. In het stuk komt onder meer Michiel Frackers uitgebreid aan het woord. Volgens hem is er niets nieuws onder de zon: "Als je geld wil van investeerders begin je een leuterverhaal over Web 2.0." Frackers is dan ook bijzonder sceptisch: "Mensen zeggen dat mijn nieuwe blogbedrijf Web 2.0 is. Dan zeg ik: 'Volgens mij ben jij eikel 1.0'."

Wie met eigen ogen wil zien of er sprake is van een nieuwe grenzeloze zelfoverschatting van de internetsector of dat er zich wel degelijk iets fundamenteels aan het voltrekken is, moet snel zijn met het inschrijven voor alweer de derde Web 2.0-conferentie, die volgend jaar in San Francisco wordt gehouden. Want volgend jaar kan de nieuwigheid er zomaar weer vanaf zijn, zeker nu Microsoft zich met zijn Live-diensten (diensten rondom Windows en Office in een webomgeving) ook tot het evangelie heeft bekeerd.