Begin deze week baarde patentexpert Florian Müller opzien door een blogpost over Android. De Duitser stelt dat bijna alle makers van Android-apparaten geen recht hebben om Linux te distribueren, ofwel Android te leveren op hun toestellen. Die fabrikanten hebben namelijk allemaal ooit wel eens de voorwaarden geschonden van de GPLv2-licentie die geldt voor Linux.

Aangezien Android gebaseerd is op Linux zou dit een klap voor het mobiele platform kunnen betekenen. Iedereen die meewerkt aan dat open source-besturingssysteem zou via de rechter af kunnen dwingen dat apparaten met het van Linux afgeleide Android uit de handel moeten, redeneert Müller.

Gesloten Honeycomb

Dat laatste is een “enorm overstatement", stelt Karsten Gerloff, president van de Free Software Foundation Europe (FSFE) tegenover Webwereld. FSF, de Amerikaanse zusterorganisatie van FSFE, beheert de GPL-licentie. Gerloff geeft aan dat Google zich in ieder geval aan de regels houdt. Dat bedrijf geeft de Linux-kernel, die onder de GPLv2 uitgegeven wordt, altijd netjes vrij, zegt hij.

Google geeft de rest van het besturingssysteem niet altijd vrij. Tabletversie Honeycomb (Android 3.0) is bijvoorbeeld alleen beschikbaar voor bepaalde partners van het bedrijf. Dat is volgens Gerloff geen probleem omdat Android zelf onder een Apache-licentie wordt uitgebracht. Dan mag dat. “Al is er wel discussie binnen de open-source gemeenschap of dat wel lief is", geeft hij toe.

Specifieke apparaten

Patentexpert Müller heeft het in zijn blogpost vooral over makers van Android-apparaten die niet aan de bepalingen in de GPL zouden voldoen. Die bedrijven zouden geen recht hebben om Linux te distribueren. Gerloff erkent die stelling maar doet dat voorzichtig. “Er zijn producenten die de GPL met sommige van hun apparaten schenden". Hij geeft het voorbeeld van een willekeurige producent die tien apparaten maakt, maar voor slechts één apparaat de broncode van de Linux-kernel vrijgeeft.

Müller beweert dat deze fabrikant dan voor al haar apparaten het recht heeft verspeeld om Linux (en dus Android) te verspreiden. Volgens de GPL is dat recht dan zelfs voorgoed verloren. Gerloff geeft echter aan dat dit overdreven is. Het gaat dan alleen om dat ene specifieke apparaat waarvoor de fabrikant geen broncode vrijgeeft. Bovendien, als de fabrikant dat later wel gaat doen dan is alles weer opgelost.

Zo'n scenario heeft volgens de FSFE-president zeker geen effect op andere fabrikanten. "Als iemand een verkeersovertreding maakt dan betekent dat niet dat alle automobilisten op die weg in de fout gaan", legt Gerloff uit.

Klein aantal rechtszaken

Het scenario waarbij één van de duizenden developers van Linux een hardwaremaker aanklaagt en met de GPL in de hand alle apparaten van die fabrikant laat verbieden, ziet Gerloff helemaal niet gebeuren. “De normale gang van zaken is dat een developer eerst zelf netjes aan de fabrikant vraagt om de code vrij te geven. Gebeurt dat niet dan zal hij dezelfde vraag door een advocaat laten stellen".

Volgens Gerloff gaat het grootste deel van de bedrijven na zo'n brief wel overstag. “Slechts een heel klein aantal zaken komt voor de rechter. Bovendien worden zelfs de meeste van die zaken ook nog eens buiten de rechtszaal om geschikt". Een enorme copyrightclaim komt volgens de Duitser niet voor. “Hooguit eist een aanklager dat de fabrikant de code vrij moet geven en een donatie moet doen aan een goed doel".

'GPL gaat erg ver'

De Nederlandse jurist Arnoud Engelfriet, gespecialiseerd in it-recht, gaf dinsdag op zijn weblog al aan dat de GPL wel erg ver gaat. Hij haalt artikel 4 van die open source-licentie aan. Daarin inderdaad staat dat iedereen die deze licentie wel eens geschonden heeft geen sofware op basis van de GPL meer mag distribueren. Om dat recht terug te krijgen, moet eerst bij alle developers toestemming gevraagd worden.

Omdat Linux gemaakt wordt door duizenden mensen wereldwijd is dat toestemming vragen volgens Engelfriet zo goed als ondoenlijk. Hij geeft aan dat deze regel nooit bij de rechter getoetst is. De jurist denkt echter dat iedereen die een nieuwe Linux-kernel downloadt daar ook een nieuwe licentie bij krijgt. Dan is er dus geen probleem als een bedrijf de nieuwste Linux-kernel mee wil leveren terwijl het ooit met bijvoorbeeld kernel 2.3.12 de fout in is gegaan.