De opmars van Android is indrukwekkend. Het mobiele besturingssysteem van Google had een jaar geleden nog maar een marktaandeel van 1,8 procent. In het tweede kwartaal van dit jaar steeg het wereldwijde marktaandeel naar 17,2 procent, zo blijkt uit cijfers van Gartner.

De groei van Android is vooral ten koste gegaan van de twee grootste spelers op de markt voor mobiele besturingssystemen: Symbian van Nokia en Research in Motion (Blackberry). In de berichtgeving over het succes van Android wordt echter vooral de nadruk gelegd op de strijd met het bedrijf dat qua marktaandeel het dichtste bij Android zit: Apple met zijn iOS.

Apple zag zijn marktaandeel het afgelopen jaar eveneens toenemen – van 13,0 procent vorig jaar naar 14,2 procent dit jaar – maar lang niet zo snel als Android. Niet dat Steve Jobs daar wakker van zal liggen. Mede dankzij het succes van de iPhone is Apple inmiddels één van de meest waardevolle bedrijven ter wereld. Het bedrijf is de oude vijand Microsoft inmiddels voorbijgestreefd in beurswaarde (op het moment van schrijven is Apple ruim 15 miljard dollar meer waard).

Terwijl Apple miljarden binnenharkt met de verkoop van zijn iPhone geeft Google Android gratis weg. Google speculeert daarmee op toekomstige inkomsten op de markt voor mobiele advertenties – een markt waarin Apple met zijn iAds overigens ook interesse in heeft. Om aantrekkelijk te worden voor adverteerders is marktaandeel belangrijk en door Android aan iedereen beschikbaar te stellen hoopt Google dat marktaandeel te verwerven.

Jaren tachtig

De strijd tussen Google en Apple op de markt voor mobiele besturingssystemen heeft wel iets weg van het gevecht tussen Apple en Microsoft in de tweede helft van de jaren tachtig en het begin van de jaren negentig. De strategie van Google doet denken aan die van Microsoft van destijds: door het besturingssysteem aan iedereen ter beschikking te stellen, wist Microsoft een enorm marktaandeel te verwerven.

Daarmee werd het besturingssysteem van Microsoft uiteindelijk veel interessanter voor softwareontwikkelaars (die via Windows toegang hadden tot de meeste gebruikers) en voor pc-bezitters (die via Windows toegang hadden tot de meeste software). De rest is geschiedenis: het marktaandeel van de Mac werd kleiner en kleiner, terwijl Microsoft uitgroeide tot een bijna-monopolist op de markt voor besturingssystemen met bijbehorende winstcijfers.

In 1995 begon Apple nog wel met een officieel programma dat andere pc-bouwers in staat stelde om Mac-klonen te bouwen. Het was echter too little, too late. Windows had de wereld al veroverd, en Jobs besloot na zijn terugkeer bij Apple de stekker uit het licentieprogramma te trekken.

Android Market

Dreigt Apple de komende jaren door een vergelijkbaar probleem te worden getroffen, nu het besturingssysteem van Google iOS in gebruikers voorbijstreeft? Is het een kwestie van tijd voordat de app-ontwikkelaars eieren voor hun geld kiezen en hun software eerst (of alleen) voor Android gaan uitbrengen? Daar zitten immers de meeste gebruikers. Mocht dat gebeuren dan dreigt voor Apple dezelfde vicieuze cirkel op te doemen als in de jaren tachtig: minder apps leiden tot minder kopers, hetgeen weer leidt tot minder nieuwe apps et cetera.

Nu herhaalt de geschiedenis zichzelf regelmatig, maar nooit op dezelfde manier. Om die reden is de 'overwinning' van Google nog allerminst een done deal. Om te beginnen is de app market van Android voor veel ontwikkelaars minder aantrekkelijk dan de App Store van Apple.

Dat er een grote verscheidenheid aan Android-toestellen en schermgroottes bestaat, maakt het ontwikkelen van een Android-app er niet makkelijker op. Maar ook om andere redenen valt er nog het nodige aan te merken op de Android Market. Het mag dan ook niet verbazen dat Apple volgens berekeningen vijftig keer zoveel heeft uitbetaald aan ontwikkelaars van apps dan de Android Market. Met dergelijke cijfers zullen goede ontwikkelaars niet heel veel haast maken met de overstap naar Android.

T-Mobile

Daarnaast zijn er vraagtekens te zetten bij de strategie van Google. Het zoekbedrijf neemt een gok door te hopen op toekomstige mobiele advertentie-inkomsten. Terwijl Apple wanstaltig hoge marges heeft op zijn iPhones, zijn de inkomsten uit Android vooralsnog verwaarloosbaar. Dat is meteen een groot verschil met de strategie van Microsoft: dat vraagt wel geld voor zijn besturingssysteem en verdient daar dik aan.

Tot slot is er nog de concurrentie. Symbian en RIM doen het qua marktaandeel nog altijd stukken beter dan Android en iOS. Daar valt zowel voor Apple als voor Google nog flinke winst te boeken. Zeker marktleider Nokia lijkt zich op dit moment geen raad te weten met de smartphone-markt. En zelfs als Apple minder gebruikers verovert op Symbian en RIM dan Google, dan nog verdient Apple per nieuwe iPhone-bezitter veel meer dan Google.

Vooralsnog is er dus weinig reden voor Jobs om het roer radicaal om te gooien. Al zou het mij wel een lief ding waard zijn als Apple – al was het maar uit vrees voor de opmars van Android – eens af zou stappen van de exclusieve deals met prutsende telecomaanbieders als AT&T en T-Mobile.