Volgens The Wall Street Journal kan een nieuw onderzoek leiden tot een zogenaamde antitrustzaak, waarin de praktijken van de telecomproviders wordt getoetst aan het Amerikaanse mededingingsrecht. In het verleden is de wetgeving, beschreven in de Sherman Antitrust Act, met succes toegepast tegen bijvoorbeeld Standard Oil in 1911 en Microsoft in 2000. In de jaren onder president George W. Bush is geen enkel bedrijf op een dergelijke manier justitieel onderzocht. Volgens mededingingscommissaris Christine Varney is het hoog tijd dat de Obama-regering de wet handhaaft en kartelvorming door grote bedrijven tegengaat.

Geen officieel onderzoek

Het speurwerk dat nu bij AT&T en Verizon begint, is nog geen formeel onderzoek. Wel is duidelijk dat alle praktijken, van normale telefonie tot breedbandinternet en draadloze diensten van de betrokken bedrijven, onder de loep worden genomen. Een voorbeeld van een zaak die speciale aandacht zal genieten bij justitie, is de koppelverkoop van AT&T met de iPhone. Door deze afspraak tussen het telecombedrijf en fabrikant Apple, is het niet mogelijk voor andere telco’s buiten AT&T om de iPhone te verkopen. Verizon doet hetzelfde met RIM’s BlackBerry Storm. In Nederland heeft Apple een dergelijke deal gesloten met een provider. De 3G en 3GS zijn hier enkel verkrijgbaar met een T-Mobile abonnement.

Naast de exclusieve verkoop van bepaalde mobieltjes wordt volgens The Wall Street Journal ook gekeken of carriers voip-diensten als Skype ontrecht weigeren op hun netwerken. In Amerika en Europa gaan al langer stemmen op om de blokkade van Skype-verkeer via het telefonienetwerk op te heffen. Volgens actiegroep Free Press zouden providers die voip-diensten blokkeren in strijd handelen met de breedbandregelgeving van de Amerikaanse telecomwaakhond.

AT&T en Verizon hebben samen 90 procent van de vaste telefoonaansluitingen in de VS in handen. Daarnaast verzorgen ze ook samen 60 procent van de draadloze diensten aan de Amerikaanse bevolking.

Experts: dreiging leidt al tot verandering

Volgens experts in het Amerikaanse mededingingsrecht wordt het nog lastig om de telecomoperators te straffen. "Geen van hen bezit een absoluut meerderheidsaandeel in de markt", zegt advocaat Donald Russell. Zijn collega Ketan Jhaveri, eerder zelf werkzaam als aanklager, denkt dat de onderzoeken zelf al genoeg angst inboezemen, zodat de providers vanzelf hun beleid aanpassen. "Waarschijnlijk leiden ze niet direct tot rechtszaken", zo verwacht hij. "Ik denk dat er maar enkele zaken voor de rechter komen."