Google's eerste Developer Preview van Android Q is nu beschikbaar. Deze is niet aan te raden voor gebruikers, maar je kunt het downloaden als je de juiste hardware hebt. Bij Google I/O op 7 mei zien we de aankondiging van de publieke beta die door veel meer telefoons wordt ondersteund.

Waar Android 9.0 Pie het beta programma voor het eerst openstelde voor niet-Pixel apparaten, waaronder de Essential Phone, Nokia 7 Plus, OnePlus 6, Oppo R15 Pro, Sony Xperia XZ2, Vivo X21 en Xiaomi Mi Mix 2S, heeft Google beloofd dat er meer apparaten worden ondersteund voor Android Q.

Iliyan Malchev, Google engineer en Project Treble architect, bracht het nieuws op de Android Developers Backstage podcast. "Dus bij Google I/O, toen we de eerste beta deden, stonden al deze bedrijven in de rij en dat was echt verbazingwekkend. Het aantal smartphones voor Android Q is groter voor de komende Android release, waar ik erg blij mee ben. Ik kan de exacte nummers nog niet delen," zei hij.

Het is waarschijnlijk dat Essential, Nokia, OnePlus, Oppo, Sony, Vivo en Xiaomi deze versie van Android zullen krijgen, maar we zagen Motorola, LG, HTC, Samsung en Huawei ook in de lijst staan.

Wanneer komt Android Q uit?

De Developer Preview is nu beschikbaar, gevolgd door de eerste publieke beta op 7 mei bij Google I/O 2019. De definitieve release zal dan waarschijnlijk in augustus landen, net als in voorgaande jaren.

Het besturingssysteem wordt eerst naar Pixel- en Android One-apparaten uitgerold, evenals de apparaten die deel uitmaken van het Beta-programma. Daarna wordt Android Q vervolgens voorbereid en geleidelijk uitgerold door telefoonfabrikanten en providers naar andere apparaten in de komende maanden.

Niet alle bestaande smartphones krijgen de upgrade. Het zijn vooral de vlaggenschepen die in het afgelopen jaar zijn uitgebracht die deze versie van Android zullen krijgen. De fragmentatie van Android is nog steeds erg groot. Zo zijn er nog steeds apparaten online die op Android 2.3 draaien en op dit moment draait slechts een handje vol toestellen op de nieuwste Android 9.0 Pie.

Wat is er nieuw in Android Q?

Nu de Developer Preview is uitgebracht hebben we meer informatie over wat de nieuwe functies in Android Q zijn. Dit is geen volledige lijst, maar enkele hoogtepunten die in de eerste dagen met het aankomende OS zijn gespot:

  • Native screen recording - eenmaal ingeschakeld, kan een lange druk op de Screenshot knop een screencast starten, met of zonder voice-over en zichtbare schermtikken.
  • Accentkleuraanpassing (zoals in het menu Snelle instellingen), met een keuze uit blauw, zwart, groen en paars.
  • Het nieuwe batterijpictogram in Snelle instellingen vertelt u hoe lang je accu naar verwachting zal meegaan
  • Wifi-netwerken kunnen worden gedeeld via een QR-code
  • Vernieuwd en sneller Deel-menu met previews van wat je deelt
  • Meer snelle acties op notificaties - bij uitbreiding zie je nu de mogelijkheid om te blokkeren, stilzwijgend te tonen of op de normale manier te tonen
  • Een nieuwe sneltoets voor noodgevallen is beschikbaar in Energie-opties
  • Desktopmodus
  • Ondersteuning voor opvouwbare schermen

Vooruitlopend op de Developer Preview hadden we al gehoord over een aantal van de functies die we Android Q krijgen, waaronder het mogelijke verlies van de back button. We waren de recente apps knop in Android 9 Pie al kwijt, en nu zou ook onze back button in gevaar kunnen komen. Volgens de door XDA gevonden code kon de Back button vervangen worden door de nieuwe homeknop. We weten niet zeker of dit een goed idee is, dit zal veel Android-gebruikers die upgraden van eerdere besturingssystemen in de war brengen.

Andere aanpassingen aan het OS zijn aantrekkelijker, met een aantal suggesties voor verbeterde RCS-ondersteuning die het platform zou kunnen openstellen voor apps van derden.

RCS, of Rich Communication Service, is in wezen een data-enabled revamp van de standaard sms-dienst met toegevoegde extra's zoals read receipts, groepsteksten, de mogelijkheid om te zien wanneer anderen aan het typen zijn, volledige resolutie multimedia en het delen van locaties. Het is niet nieuw, maar het is een hit en miss in termen van waar het wordt gebruikt. Android Police meldt dat we in Android Q nog veel meer RCS-opties voor gebruikers kunnen gaan zien, mits hun toestel de standaard ondersteunt.

Vooruitlopend op de release van de eerste Developer Preview hebben de mensen van XDA-Developers een vroege versie in de wacht weten te slepen, en na de installatie op een Pixel 3 XL konden we geruchten bevestigen over een mogelijke Dark Mode, evenals de DeX-achtige docking ondersteuning voor een nieuwe Desktop-modus en een vernieuwing van de privacyopties.

De systeembrede Dark Mode was al getipt in een bericht op de Chromium bugtracker van Lukasz Zbylut waarin staat: "Donkere modus is een goedgekeurde Q-functie [.....] Het Q-team wil ervoor zorgen dat alle vooraf geladen apps de donkere modus native ondersteunen. Om de donkere modus met succes uit te rollen is het van belang dat alle UI-elementen een donker thema hebben voor mei 2019."

XDA-ontwikkelaars bevestigen dit: "Eenmaal ingeschakeld, krijgen de instellingen, Launcher, Launcher-instellingen en de Files-app allemaal een donkergrijze tint. Het volumepaneel, het Quick Settings-paneel en de meldingen worden allemaal zwart. Zelfs meldingen van 3rd-party-software, zoals downloadmeldingen van Google Chrome, hebben een zwart thema."

Wat betreft wijzigingen in de privacy, beweert de site dat de app Instellingen nu "een overzicht biedt van de toegang tot de rechten van apps en [de mogelijkheid om] bepaalde rechten, zoals de locatie, te beperken terwijl de app in gebruik is". Alle bijbehorende app- en machtigingschermen zijn ook opnieuw ontworpen om de verstrekking van at-a-glance-informatie te optimaliseren.

Android 10 werd al in november 2018 tijdens de Android Developer Summit genoemd toen het bedrijf bevestigde dat het besturingssysteem 'screen continuity' zou hebben, wat native support is voor apps die werken op opvouwbare apparaten. Apps zijn in staat om naadloos over te schakelen van een telefoonlayout naar een grotere tabletlayout en vice versa.

Dit hoeft misschien niet al te verwonderlijk te zijn, gezien het feit dat er naar verwachting begin 2019 meerdere opvouwbare telefoons op de markt komen, waaronder modellen van Samsung, LG en Huawei.

Andere nieuwe functies die naar Android Q komen zijn onder andere 'multi-resume', een update naar split-screen waarmee twee apps niet alleen bekeken kunnen worden, maar ook gelijktijdig kunnen worden uitgevoerd, en waarschuwingen over het installeren van oudere apps die zijn ontworpen voor een eerdere versie van het besturingssysteem.

Verbeterde permissies/machtigingen

Het huidige permissies/machtigingen-systeem van Android is verbeterd en uitgebreid, zoals we hadden verwacht (en zoals het past in het bredere privacy-thema van van Google sinds kort), staat het je toe om niet alleen machtigingen te geven als een app toegang heeft tot je locatie, maar specifiek wanneer het is toegestaan om dat te doen. In tegenstelling tot eerdere Android-versies, waar locatietoegang een aan-uitschakelaar was, kan je met Q meer opties instellen en beslissen of een app de hele tijd je locatie moet kunnen zien, alleen wanneer deze actief is, of nooit.

Dat betekent dat je er makkelijk voor kunt kiezen om een app niet altijd te laten weten waar je bent, zelfs als het voor het programma nog steeds zinvol is om toegang te hebben tot die informatie terwijl je het daadwerkelijk gebruikt.


Meer controle over hoe apps toegang kunnen krijgen tot foto's, video's en andere bestanden

Android Q introduceert een nieuwe reeks machtigingen die bepalen hoe apps toegang hebben tot foto's en video's op smartphone. Het vereist ook dat apps gebruik maken van een feature dat de systeembestandskiezer (system file picker) wordt genoemd om toegang te krijgen tot je downloads, waardoor je precies kunt beslissen tot welke bestanden de app toegang heeft - en als je externe opslag gebruikt zoals een SD-kaart, creëert het een geïsoleerd gebied voor elke app om binnen die ruimte te gebruiken, zodat apps alleen hun eigen gegevens kunnen zien en manipuleren.

Betere bescherming tegen apps die je scherm overnemen

In de huidige Android-versies kan een app zich vrijelijk van de achtergrond naar de voorgrond verplaatsen op je telefoon - wat betekent dat deze plotseling kan opduiken, je scherm kan overnemen zonder waarschuwing, en er waarschijnlijk voor zorgt dat je op dingen drukt die je (proberen te) misleiden. Q lost dat op door de mogelijkheid voor een app om een nieuwe activiteit te starten terwijl deze op de achtergrond draait, op een verstandige manier op te lossen. In plaats daarvan, als een app je aandacht nodig heeft, kan het een veel minder invasieve melding met hoge prioriteit gebruiken.

Betere bescherming van het klembord van je smartphone

Android Q legt nieuwe beperkingen op voor welke apps toegang hebben tot het klembord van je toestel - en beperkt deze mogelijkheid specifiek tot toetsenbordapplicaties en apps die op de voorgrond actief in gebruik zijn. Dit betekent dat apps die op de achtergrond draaien, in tegenstelling tot eerdere Android-versies, geen toegang hebben tot tekst die je hebt gekopieerd terwijl ze inactief zijn en op de achtergrond. Dat lijkt op een vrij waardevol stukje extra privacybescherming.

Uitgebreide bescherming van unieke apparaat-ID's

Android Q gaat verder waar Pie gebleven is en beperkt de toegang tot nog meer niet-resetbare apparaatidentificaties, nummers die uniek zijn voor je telefoon en niet kunnen worden gewijzigd. Dergelijke nummers kunnen gemakkelijk worden gebruikt om je activiteit in de loop van de tijd te volgen, omdat ze consistent en exclusief aan je gebonden zijn.

Met Q kunnen zowel het apparaat IMEI (International Mobile Subscriber Identity) als het serienummer zich aansluiten bij de lijst van beperkte identifiers, wat betekent dat apps er alleen in zeer beperkte en echt noodzakelijke scenario's toegang toe hebben. De software maakt nu ook het MAC-adres van uw telefoon willekeurig - een ander uniek nummer dat van oudsher permanent en onveranderlijk is - telkens als er verbinding wordt gemaakt met een nieuw Wi-Fi-netwerk. Dat werd geïntroduceerd als een off-by-default "experimentele" functie in Android P en is nu een on-by-default primaire instelling in Q.

Een heleboel verbeteringen op het gebied van connectiviteit

Android Q verandert de manier waarop apps toegang hebben tot de Bluetooth, Wi-Fi en mobiele datafuncties van je telefoon, zodat ze geen bijbehorende locatie-informatie ontvangen, tenzij dit absoluut noodzakelijk is. Het introduceert ondersteuning voor een nieuwer type Wi-Fi-standaard die naar verluidt betere beveiliging biedt voor alle soorten netwerken, samen met een bijgewerkt type TLS-verbinding die 40 procent sneller is dan de huidige methode en ook veiliger. Oh, en Android's algemene Wi-Fi systeem krijgt een Q-geïnduceerde revisie die zowel de prestaties als de privacy verbetert en tegelijkertijd je locatie in meer scenario's te beschermt.

Daarnaast ondersteunt Android Q nieuwe hoge prestaties en low latency Wi-Fi-modi, die ideaal kunnen zijn voor apps die te maken hebben met zaken als real-time spraak- of videocommunicatie.

Andere prestatie- en beveiligingsverbeteringen voor apps

Onder de motorkap beschikt Q over verbeteringen onder de motorkap, waardoor apps sneller kunnen starten en ook minder geheugen gebruiken, en het creëert een nieuw systeem om apps te laten profiteren van geavanceerde biometrische veiligheidsmethoden ("ondersteuning van biometrie op systeemniveau" door "uitbreiding van de ondersteuning voor passieve authenticatiemethoden zoals het gezicht").

Systeeminstellingen wijzigen vanuit de app

Apps op Android Q kunnen specifieke systeeminstellingen tonen voor specifieke systeeminstellingen binnen een zwevend paneel dat naar behoefte wordt weergegeven, dus als een app bijvoorbeeld een verbinding met Wi-Fi nodig heeft om verder te kunnen gaan, kan het zijn dat er een paneel verschijnt met de mogelijkheid om dat meteen te doen, zonder dat je hoeft te stoppen met wat je aan het doen bent of weg te schakelen van je huidige proces.

Ondersteuning voor onscherpte en "bokeh" foto-opties binnen een app

Apps die toegang hebben tot de camera van je telefoon kunnen zonder extra moeite een nieuw hulpmiddel op systeemniveau gebruiken om wazig of "bokeh" (een mooie manier om die beelden te beschrijven waar het onderwerp scherp is terwijl alles op de achtergrond niet scherp is) foto's te maken. Google beschrijft het als een "open formaat voor het ecosysteem" dat elke app kan gebruiken.

Ondersteuning voor een heleboel nieuwe video-, audio- en grafische protocollen

Android Q ondersteunt allerlei nieuwe protocollen die voor de meesten van ons aan de oppervlakte niet veel zullen betekenen, maar uiteindelijk wel heel praktisch kunnen blijken te zijn naarmate de tijd voortschrijdt. De software maakt het bijvoorbeeld mogelijk om apparaten gebruik te laten maken van een open-source videocodec genaamd AV1, die het mogelijk maakt dat apps video's van hoge kwaliteit kunnen streamen terwijl ze minder bandbreedte verbruiken. Zo is er ook het Opus-audiocoderingsprotocol, dat hetzelfde doet voor muziek, en een verbeterde versie van Vulcan, die apps in staat stelt om hoogwaardige 3D-graphics te leveren.

Een uitgebreid neuraal netwerksysteem

Last but not least is een uitgebreide set van neurale netwerkcommando's die Android-apps kunnen omarmen - of, in gewone Nederlandse termen, een heleboel gekke nieuwe manieren waarop apps de kunstmatige intelligentie van Google kunnen gebruiken om je mobiele technische ervaring beter te maken. Het neurale netwerksysteem kan dingen doen zoals het classificeren en sorteren van beelden, het voorspellen van gebruikersgedrag en vervolgens reageren met suggesties en het geschiktste antwoord op een vraag of zoekopdracht die je stelt of geeft. Met Android Q worden 60 nieuwe mogelijkheden toegevoegd aan het besturingssysteem.