Voor het tweede opeenvolgende jaar is de omzet van de mobiele markt lager uitgevallen. In heel 2012 is een gezamenlijke omzet van 5,8 miljard euro gedraaid, wat neer komt op een daling van 4,5 procent, zo blijkt uit een rapport van marktonderzoeksbureau Telecompaper. Met name de dalende inkomsten uit bellen, vanwege strengere Europese en nationale regelgeving, en bewustere klanten liggen hier aan ten grondslag.

Geen van de drie mobiele netwerk operators kon zich onttrekken aan de malaise. Vodafone deed dat het best (minus 1,7 procent), terwijl T-Mobile (minus 4,6) en vooral KPN met een omzetdaling van 6,3 procent flink krompen.

Bellen niet minder

Dit komt niet doordat er minder gebeld is in 2012. “Uit de cijfers van de OPTA blijkt dat we niet minder zijn gaan bellen, maar dat de operators minder verdienen met bellen. Dat komt vooral door de Europese roamingtarieven [per 1 juli gingen die drastisch omlaag - red.] en het dalende bedrag dat operators elkaar nationaal mogen rekenen voor het afwikkelen van een gesprek", verklaart onderzoeksanalist Alejandra van de Roer van Telecompaper.

Dit laatste slaat op de gespreksafgiftetarieven, zoals vastgesteld door toezichthouder OPTA. Het maximumtarief voor vaste gespreksafgifte is per 1 september gekelderd van 4,2 cent (januari 2011) naar 2,4 cent per minuut. Maatregelen die telco's in korte tijd hard raken, met name marktleider KPN (47 procent van de actieve simkaarten).

Bewustere klant

Ook worden consumenten steeds bewuster. Vodafone heeft bij bekendmaking van hun jaarcijfers aangegeven dat ze minder “uit de bundel” inkomsten hebben gehad. Jarenlang een melkkoe vanwege de veel hogere tarieven. Dat komt door meer inzicht in het bel-, sms- en surfgedrag (met bijvoorbeeld belstatus-apps), terwijl ook de operators actief waarschuwen voor datalimiet.

Voor de komende jaren wordt opnieuw een omzetdaling verwacht. Dat begint volgens berekeningen van Telecompaper in 2013 met een nieuwe daling van 2 à 3 procent. De negatieve verwachtingen zijn gebaseerd op meer regelgeving, een nog grotere impact van over-the-top diensten zoals Skype en WhatsApp, meer WiFi-gebruik en verlate effecten van de huidige crisis.

Focus op data

Van de Roer: “Economische crisis raakt de mobiele markt altijd 1 of 2 jaar later vanwege de abonnementsduur van contracten. Dan pas kunnen mensen snijden in de kosten van hun mobiele abonnementen." De analist verwacht dat de telco's hierop reageren met nieuwe abonnementsvormen die zich nog meer richten op data, zoals op het in aantocht zijnde 4G.