Dat vinden de Opta en het ministerie van Economische Zaken, zo valt op te maken uit een adviesrapport van PA Consulting en een analyse van Opta over mobiele communicatiemarkten. De lijvige rapporten zijn gemaakt voor de 'visievorming' van EZ. Het departement wil meer concurrentie in mobiel die gepaard gaat met snellere innovatie in mobiel breedband dan nu het geval is.

Opta desgevraagd: " Wij staan niet onwelwillend tegenover samenwerking tussen Tele2 en Ziggo4 wat betreft de uitrol van hun nieuwe netwerk, mits binnen de grenzen van de Mededingingswet. Samen bouwen verlaagt namelijk de toetredingsdrempel voor deze nieuwkomers in mobiele infrastructuur."

Het kan, maar mag het?

Samen een netwerk aanleggen en vervolgens in diensten concurreren is een optie die de kosten voor de nieuwkomers aanzienlijk verlaagt. Opta houdt nog een slag om de arm: "Voordat een dergelijke samenwerking plaats kan vinden, zal de NMa moeten toetsen of dat op grond van de Mededingingswet is toegestaan."

Zowel de kabelaars als Tele2 staan welwillend tegenover samenwerking. Mirko Mensink, director Corporate Development van Ziggo: "Wij denken dat er in Nederland geen ruimte is voor vijf of meer fysieke mobiele netwerken. Het delen van één netwerk door een beperkt aantal operators is dan een mogelijke oplossing. Dit zie je in het buitenland ook steeds vaker. Daarbij moet het de operators natuurlijk vrijstaan om zelf een partner te kiezen."

Woud aan antennes

"Om een kostenefficiënt netwerk te bouwen ligt het wel voor de hand om een samenwerking aan te gaan voor het delen van bijvoorbeeld netwerk-opstelpunten of -apparatuur. Ook voor gemeenten zal gelden dat ze niet staan te springen om van vijf verschillende partijen antennes en masten te plaatsen", zegt Bob Bunnik, directeur Strategie van Tele2.

Hij wijst erop dat in Groot-Brittannië en Zweden ook bestaande marktpartijen al hun netwerken samenvoegen of samen uitbreiden. In Engeland hebben Orange en T-Mobile dit jaar zo'n samenwerking aangekondigd, en zo werkt Tele2 in Zweden samen met Telenor aan een LTE-netwerk.

Samenwerking

Bunnik: "Het ligt dus voor de hand dat de vijf Nederlandse licentiehouders op één of andere wijze gaan samenwerken om de uitrol zo efficiënt mogelijk te doen en met zo min mogelijk overlast voor bewoners en gemeenten. EZ en Opta hebben beiden aangegeven dat samenwerking bij de uitrol mogelijk is, zolang iedereen maar voldoet aan de uitrolverplichtingen. Dat vinden wij een goede zaak."

Ook mogelijkheden voor samenwerking tussen KPN, Vodafone en T-Mobile worden opengehouden. Deze drie partijen willen niet ingaan op hun LTE-voornemens. EZ vreest blijkens de rapporten dat de concurrentie in de mobiele markt afneemt, niet zozeer door expliciete prijsafspraken maar doordat partijen elkaar volgen in prijsverhogingen en minder gunstige voorwaarden voor klanten zoals het afschaffen van afrekening per seconde. In de rapporten wordt ook gewag gemaakt van een mogelijk grote concurrentievoorsprong die KPN verkrijgt als vast en mobiel wordt geintegreerd in aanbod.

In april kochten Tele2 en de combinatie Ziggo/UPC ('Ziggo4') ieder 40 MHz aan mobiele breedbandfrequenties tijddens de 2,6 GHz-veiling. KPN en Vodafone ieder 20 MHz, T-Mobile 10 Mhz.

Korte en lange golf

Er zijn aanvullende frequenties nodig om een LTE-net te kunnen aanleggen zoals de 2,6 Gigaherz frequentie. Het is een korte golf, dus je hebt ook lange golven nodig, in de 800 en 900 Megaherz, om betere dekking - ook indoor - te realiseren. De 900 mhz frequenties zijn nu nog in gebruik voor GSM en verlopen pas in 2013. Voor die tijd gaan ze opnieuw uitgegeven worden, in 2011. EZ stelt begin 2012 de 800 MHz-band beschikbaar die is gereserveerd voor analoge ethertelevisie, het zogenaamde 'digitaal dividend'.

Tegenover BTG Magazine uitte Tele2-directeur Gunther Vogelpoel kritiek op een volgens hem trage beschikbaarstelling van de 800- en 900-banden in Nederland, dat onnodig achterloopt op Duitsland. De EZ-woordvoerder ontkende dit. Eerst moest onderzocht worden of mobiel gebruik van de 800-band de kabel-tv niet stoorde en verder komen frequenties nu eenmaal niet eerder vrij, zei hij.