Windows smartphones hebben het moeilijk in de markt. Microsoft begon met Windows Mobile. (De Kin vergeten we voor het gemak even) Daarna kwam Windows Phone 7, waarmee de gebruikers van Windows Mobile apparaten in feite het levenseinde van hun product aangekondigd zagen. Toen Windows Phone 8 werd aangekondigd bleken ook de Windows Phone 7 gebruikers niet mee te kunnen. De hardware was niet compatible, als troostprijs werd Windows Phone 7.8 nog uitgebracht. Een deel van de appmakers bracht nog braaf een 7.x versie uit van hun product maar veel was het niet.

Met een Windows Phone 8.x zou je langer moeten kunnen doen. Immers, Pc's met Windows 7 en 8 konden allemaal naar Windows 10. Zelfs een oude Vista laptop met 1 Gb en een Celeron CPU bleek probleemloos naar Windows 10 te updaten. Dus een smartphone met Windows 8 moet toch naar Windows 10 kunnen? Nou, dat hoeft dus niet zo te zijn. Wij schreven al eerder dat 40% van de Windows-smartphones niet werd bijgewerkt naar Windows 10. Het blijkt vooral om de 512 Mb modellen te gaan en/of oudere modellen. Wat krijg je als je wel naar Windows kunt updaten? Wat krijg je niet? En wat betekent het voor de toekomst van Windows 10?

Update moet je zoeken

Via de keuze Instellingen/ Bijwerken en beveiligingen, Telefoonupdates las ik dat mijn Lumia 1520 up to date was. Maar Windows 10 was er toch al? Ik bleek hiervoor naar de Store te moeten om de Upgrade Advisor te installeren

Het programma start en heet vervolgens Upgrade Assistent:

Een goed half uur later is mijn Lumia 1520 een Windows 10 smartphone geworden.

Op de volgende pagina: En je bent weer helemaal bij... toch?

Dus ik kan nu alles wat ik al kon + wat er nieuw is voor Windows 10?

Nee en nee. De twee meest tot de verbeelding sprekende opties van Windows 10 Mobile zijn Continuum en Windows Hello. Met Continuum kun je voor relatief weinig geld (minder dan 100 euro) een soort van 'docking station' kopen, zoals de Microsoft HD-500 Continuum Display Dock, waarmee de Lumia gebruik kan maken van een externe monitor, muis en toetsenbord. Je kunt b.v. een Power Point presentatie met foto's op je smartphone maken en tonen alsof ze op een PC zijn gemaakt. Ook ondersteunt Windows 10 inloggen met een irisscan. Helaas - de enige Lumia die daarvoor geschikt is, is het nieuwe topmodel 950. De enige andere Windows 10 Phone die nu beschikbaar is, de 650, ondersteunt dit ook niet.

Daar komt nog wat bij. Onder het kopje Functievermindering staan op deze website een lijst van 10, deels nuttige, functies die niet meer werken zoals je in Windows 8.1 gewend was.

Here navigate verdwijnt

Gebruikers van de bijzonder goed werkende app Here krijgen ook een vervelend bericht. Here biedt gratis off line navigatie in een groot aantal landen. Recent kon ik nog uit eigen ervaring vaststellen dat de app beter werkte dan Tomtom. De verhuurder van een camper die wij in Australië reden had een Tomtom geïnstalleerd die vooral bedoeld was om hun voertuig te volgen en als bonus navigatie bood. Toch hebben wij regelmatig deze Tomtom uitgeschakeld omdat onze Nokia 1520 gewoon een betere navigatie met betere zoekmogelijkheden en meer wegendetail bood dan de Tomtom. Nou, die app verdwijnt dus voor Windows 10. De app is per 29-3 uit de Windows 10 Store verwijderd, maar erger: hoewel de app nu nog gewoon werkt, stopt de werking op 30-6-2016. Dat is heel frustrerend. Waarom, en vooral hoe, stopt een app die werkt te werken zonder dat je hiervoor zelf kiest?

Ik vroeg Here om een verklaring maar kreeg weinig meer te horen dan wat er ook op hun site staat. Samengevat: Windows 10 apps zijn anders dan Windows 8 apps en hoewel de Here app via een workaround nu werkt is dat straks niet meer het geval. En bottom line: Here ziet geen brood in het ontwikkelen van een (Universal) Windows 10 app. Goed, Microsoft Kaarten gebruikt gratis kaarten die vergelijkbaar of gelijk zijn. Als ik de voor Here gedownloade kaarten oproep in Microsoft Kaarten zie ik direct dezelfde details. Microsoft Kaarten biedt ook off line navigatie maar de mogelijkheden en het bedieningsgemak zijn (nog) niet op het peil van Here, al is er een upgrade aangekondigd. Een andere optie is Sygic dat met Tomtom kaarten off line werkt en al veel kan in de gratis versie. Voor weinig geld heb je overigens een versie met altijd wereldwijde navigatie inclusief verkeersinformatie. Deze werkt als de Windows 10 app.

Op de volgende pagina: Wat krijg je wel?

Wat krijgen we wel erbij?

De grootste verbetering zijn de Office apps, die ook gratis zijn. Het ziet er gewoon veel meer uit als een PC Office dan de vorige versies, al is de functionaliteit beperkter.

Door te tappen op de drie puntjes rechtsonder open je het menu. In Word 2013 bijvoorbeeld staan hierin Bestand, Start, Invoegen, Ontwerpen, Pagina-indeling, Verwijzing, Verzendlijsten, Controleren en Beeld. In de Word app zijn dat Start, Invoegen, Indeling, Controleren en Beeld. Sommige functies zijn in de app in een tab samengevoegd, andere functies ontbreken helemaal of zijn alleen in de uitgebreidere app beschikbaar die hoort bij een Office 365 abonnement. De Bestand-tab is in de app te bereiken via het symbool met 3 horizontale strepen bovenin. Een onlogische keuze, gelijk aan de ronde Office knop in de oudere Office versies met een lint als interface. Enkele functies die alleen met Office 365 beschikbaar zijn in Word zijn WordArt, Wijzigingen bijhouden en controleren of kop- en voetteksten per pagina.

De internet browser is veranderd van IE naar Edge, ook hier met veel minder mogelijkheden dan de toch al Spartaanse Edge voor PC's. Zo kun je bijvoorbeeld niet opgeven dat de browser met een lege pagina moet starten. Je ziet dus de laatst opgezochte pagina wat niet alleen mogelijk ongewenst is maar ook onnodig dataverkeer betekent. De standaard Windows camera app is die van Lumia geworden, waarmee o.a. lenzen (dat kunnen apps van derden zijn) kunnen worden gekozen, of ISO, belichting e.d. kunnen worden ingesteld. Verder zijn het vooral optische veranderingen, naar mijn gevoel ziet het er net wat beter uit.

Op de volgende pagina: En het marktaandeel?

En wat betekent het voor het marktaandeel?

Tja, het marktaandeel. Dat daalt al jaren. Toch laat ik regelmatig mijn smartphone aan Android of iPhone bezitters zien die daarop besluiten dat hun volgende smartphone een Windows Phone gaat worden. Het grootste nadeel: er zijn gewoon veel minder apps. Als je ergens een berichtje leest over een app staat er vrijwel altijd alleen bij dat deze uit komt voor Android of iPhone. Zelfs als er toch ook een Windows versie is. Daardoor kopen per saldo minder mensen Windows Phone-toestellen en zullen nog minder appmakers een Windows versie maken. Een vicieuze cirkel, zie voorbeeld de Here app. Nu zijn de marktomstandigheden wel vaker totaal onverwacht gewijzigd met hardware en software.

Microsoft schrijft Windows Phone bepaald nog niet af, integendeel. Men ziet in dat er op korte termijn geen grote verandering in het marktaandeel komt. Maar op de langere termijn kan dat toch nog steeds anders zijn. Dat komt als volgt. Windows 10 apps zijn Universal apps. Je programmeert een app die 1:1 gelijk werkt op een Windows 10 PC en een Windows 10 Phone (of Raspberry Pi of Xbox), even uitgaande van gebruik van dezelfde hardware. Ofwel, een app die GPS gebruikt doet dat niet in een PC zonder GPS. Maar dit werkt echt goed. Ik heb zelf een Universal app voor een klant, bedoeld voor een Windows Phone, gemaakt die, zonder dat ik er iets voor hoefde te doen, ook gewoon op een Windows 10 PC werkt. De komende maanden zullen we zien of de Universal Apps de daling van het marktaandeel tot staan kunnen brengen.

Conclusie

Microsoft zet nog steeds veel in op de Windows omgeving - en daarmee ook op de Windows Phone. Er komen meer Windows 10 smartphones die alle functionaliteit ondersteunen en de bestaande modellen, die kunnen upgraden, kunnen de nieuwe Universal apps draaien. In deze lijst kan je zien welke toestellen dat zijn. Lees eerst even of je niet zonder een van de opties die bij Functievermindering op de website staan kunt en of je Here Drive na 30-6 wil gebruiken. Dat laatste kan namelijk alleen met Windows 8.x al wordt daar verder niets meer aan gedaan dan kritische updates (dus geen bijgewerkte kaarten als deze speciaal voor Windows Phone zijn gemaakt). Komen er inderdaad interessante Universal apps beschikbaar, dan is het de moeite waard om je Windows Phone te upgraden.