Microsoft heeft al jaren de reputatie dat vrij laat te zijn met vernieuwingen. Dat betreft niet alleen de ontwikkeling van een relatief recent product als Windows Vista, maar ook de erkenning van het belang van internet. Op de mobiele markt is Microsoft ooit voortvarend begonnen, door telefoonfabrikanten te ontlasten van de kostbare ontwikkeling van een besturingssysteem.

De afgelopen jaren heeft de pc-gigant het op telefoongebied juist afgelegd. Windows Phone 7 moet de redding brengen. Microsoft maakt het zichzelf echter moeilijk, en niet zo'n beetje ook. Vijf redenen waarom Windows Mobile 7, pardon: Phone 7 het niet wordt.

Te laat

Het fonkelnieuwe mobiele besturingssysteem van Microsoft is in februari onthuld. De eerste toestellen komen eind dit jaar. In een snelgroeiende markt met een felle concurentiestrijd waar de Windows-maker al geruime tijd achterloopt. Tuurlijk, een plotse demarrage is mogelijk. Maar waarschijnlijk? In 2008 waren de iPhone-killers nog een hot item, nu lijkt de voorsprong niet meer in te halen.

De mobiele markt is toch echt totaal anders dan de pc-markt. Daar is het bedrijfsmodel van Microsoft juist goed geslaagd; vele apparaatmakers die hetzelfde besturingssysteem gebruiken. Dat model 'mappen' op de mobiele markt heeft tot op heden niet bepaald soortgelijk succes gebracht. Kan er ook mee te maken hebben dat de ene interface ook nogal is 'gemapped' op dat hele andere apparaat. De Start-knop, met uitklapmenu's, om maar iets te noemen.

Verder is Microsoft ook rijkelijk laat begonnen met de ontwikkeling van Windows Phone 7. Want vergis je niet; er is hier geen sprake van een Longhorn-traject. De serieuze ontwikkeling van Windows Phone 7 is ongeveer een jaar geleden pas begonnen. Dat biecht hoofdontwikkeler Charles Kindel van Microsofts mobiele divisie op aan de Britse ict-nieuwssite The Register. Dus toen de iPhone al twee jaar bezig was met de marktherziening en -verovering. De veelgeroemde Apple-telefoon is in januari 2007 op de markt gekomen, in de Verenigde Staten. Windows Mobile 6.1 kwam bijna anderhalf jaar later, en 6.5 nog eens anderhalf jaar daarna. Microsofts echte antwoord op de iPhone komt eind dit jaar, op tijd voor het Kerstseizoen. Laat dus.

Niet compatibel

Oh, ironie. Microsoft dat compatibiliteit zo hoog heeft zitten, dat al jaren prat gaat op de eigen compatibiliteit en daar heel veel werk in heeft zitten. Datzelfde Microsoft gooit de voorgeschiedenis van Windows Mobile overboord: Phone 7 heeft een geheel ander ontwikkelplatform voor applicaties en is dus niet compatibel.

Toegegeven, wel dapper. En voor de consumentenmarkt waarschijnlijk nog best te doen. Het belangrijkste aan een mobiele telefoon is immers het adresboek. In ieder geval in het tijdperk vóór de smartphone met goede internetervaring en makkelijke app store. Het gemis aan eventuele huidige applicaties kan dus meevallen voor mobiel; hoeveel applicaties heb je die je wilt blijven gebruiken op een nieuw toestel? Maar totdat alles in de cloud zit én goed benaderbaar is met alleen een browser, zal er toch behoefte blijven aan apps. Kijk maar naar het succes van Apple's app store, en de vele, vele volgers die opduiken. Waaronder ook Microsoft, voor Windows Mobile 6.0, 6.1, 6.5 en het niet daarmee compatibele Phone 7.

Geen Flash

Windows Phone 7 draait geen Flash. Maar wel Silverlight. Natuurlijk. Oh, en ook geen Java. Microsoft lijkt het voorbeeld van de iPhone duidelijk te volgen. Eigen technologie eerst. Flash staat wel op de planning, bezweert het bedrijf. Alleen niet voor de aanvankelijke release. Wanneer dan wel, en of dat dan met een update gebeurt voor bestaande Phone 7-toestellen, is onbekend.

Het is al gebleken dat ook de nieuwste, krachtigste 6.5-toestellen niet te upgraden zijn naar Phone 7. De reden daarvoor is niet technisch, maar simpelweg de ontwerpspecificaties die Microsoft oplegt. Waaronder een verplichte knop die naar de eigen zoekmachine Bing leidt. Dus het is nog de vraag of zo'n kunstmatige barrière straks ook geldt voor de volgende release van Microsofts nieuwe smartphoneplatform. Die dan wel of niet Flash, en Java, kan draaien.

Geen multitasking

Een ander groot gemis van de iPhone, volgens criticasters dan. Apple-ceo Steve Jobs houdt stug vol dat multitasking teveel stroom en snelheid kost, waardoor de 'telefoonervaring' wordt aangetast. Microsoft-ceo Steve Ballmer geeft zijn concurrent nu gelijk: Phone 7 zal ook niet multitasken.

In plaats daarvan worden applicaties gepauzeerd op de achtergrond. Met uitzondering van een muziekapplicatie, wat bij Apple dan alleen de eigen iTunes-app is maar bij Microsoft in theorie ook muziekspelers van derden. Verder kan een 'bevroren' applicatie automatisch wakker worden gemaakt middels een notificatie vanuit de cloud, zoals een gepushte mail. Net als op de iPhone dus. Terwijl nu net de geruchten de ronde doen dat Apple binnenkort met iPhone OS 4.0 wel degelijk multitasking gaat brengen.

Oh, en nog een overeenkomst: geen copy-paste. Tenminste, als je het eind dit jaar verschijnende Phone 7 vergelijkt met de iPhone vóór de OS 3.0-update. Die nieuwe versie kwam in maart vorig jaar uit en gaf zelfs de iPod Touch de mogelijkheid tekst te kopiëren, knippen en plakken. Apps op Phone 7 mogen niet met elkaar communiceren; de programma's zijn geïsoleerd van elkaar.

Focus op consument

Na jarenlang de mobiele telefoon te hebben gekoesterd als zakelijk hebbeding, komt Microsoft er nu toch echt achter dat de consument een veel grotere markt is en dat die hele andere wensen heeft. Dus krijgt Phone 7 een gelikt uiterlijk en multimediamogelijkheden. Alleen wordt met die andersom-focus van de ontwikkeling wel even de zakelijke markt wat uit het oog verloren.

Ja, Phone 7 heeft echt wel ondersteuning voor Microsofts mailsoftware Exchange. Net als de iPhone trouwens, hoewel die dat pas later kreeg: met de OS 3.0-update, zij het onvolledig. Maar andere zakelijke functies delven bij Microsoft het onderspit. In ieder geval voorlopig. "In deze release is onze focus gericht op telefoons die consumenten kopen", meldt Phone 7-hoofdontwikkelaar Charlie Kindel.

Hij legt ook uit dat alle apps via de Market Place van Microsoft lopen, waarvoor die programma's eerst goedgekeurd moeten worden. Bedrijven kunnen dus toestellen van hun werknemers niet direct zelf voorzien van applicaties. Dit neemt beheerders mogelijk werk uit handen, maar scheelt ook weer grip.

Bovendien wordt het beheerwerk afgewenteld op de gebruikers. Phone 7 ontbeert namelijk ook voorzieningen voor auto-update van apps. Gebruikers moeten dus zelf nieuwe versies van applicaties installeren. Focus op consument vertaalt zich dus in 'vertrouwen op de eindgebruiker'. Ai, daar heeft Microsoft toch al genoeg ervaring mee?