Privacybescherming lijkt zeldzaam te worden en de technisch onderlegde gebruikers - die als eerste in aanraking komen met alle technologie die het niet zo nauw neemt met privacy - beginnen hier vooral online steeds beter op te letten. Ook geen wonder dat er steeds meer privacyvriendelijke browsers verschijnen om het gevecht aan te gaan met dataslurpende browsers en applicaties.

Veel gebruikers hopen maar dat hun antimalwaresoftware ze beschermt en anderen installeren VPN's in combinatie met browsers die ze kennen. De meest privacybewuste mensen stappen af van populaire browsers als Google's Chrome, Apple's Safari, Mozilla's Firefox of Microsofts Edge en gaan voor gespecialiseerde browsers die specifiek zijn ontworpen om te voorkomen dat gebruikersdata worden verzameld.

Er zijn verschillende opties, maat de drie bekendste - en wellicht de drie efficiëntste - zijn Epic, Brave en Tor. Ze zijn alle drie gratis voor zowel Windows als Mac en bieden standaardbeveiliging in de vorm van advertentieblokkades, het verbergen van je IP-adres en het verwijderen van je browse-geschiedenis. Maar ze hebben allemaal een heel andere aanpak. Vandaar dat we ze in dit artikel nader bekijken.

JavaScript-ontwerper Brendan Eich over een fundamenteel probleem waar zijn scripttaal een rol in speelt: allerlei partijen in de wereld van de browsers worden gemotiveerd om oogluikend malafide advertenties toe te staan en gebruikersdata te misbruiken.

Epic

Het bedrijf Hidden Reflex ontwikkelde deze op Chromium gebouwde browser (een voordeel voor gebruikers is dat de browser herkenbaar aanvoelt voor gebruikers van het op Chromium-gebaseerde Chrome van Google) die behoorlijk wat positieve aandacht heeft gekregen de afgelopen jaren. De browser is gespecialiseerd, maar houdt het simpel en richt zich op de doorsnee gebruiker. In plaats van allerlei vragen tijdens het installatieproces, hanteert Epic hoge privacyinstellingen als default, waarna gebruikers die zelf kunnen versoepelen.

Lees meer over Epic in 7 vragen over privacyvriendelijke browser Epic

De browser blokkeert bijvoorbeeld trackers en third party-cookies en zorgt ervoor dat je zoekopdrachten niet herleidbaar zijn. Mocht een site niet correct functioneren door deze blokkades, kun je in de rechterbovenhoek op het pictogram van een paraplu klikken om bijvoorbeeld plug-ins en advertenties in te schakelen. Je hebt hier ook links naar een venster dat laat zien welke trackers en advertenties zijn geblokkeerd en naar een overzicht van de gebruikte filterlijsten.

Het pictogram daarnaast met de losgekoppelde kabels is voor Epic's ingebouwde proxy. Deze versleutelt data tissen je browser en de diensten van Epic, zodat je ISP niet kan meekijken. Als je geen plug-ins gebruikt wordt je identiteit ook beschermd voor de gekoppelde webserver en je kunt je land kiezen. Er is bijvoorbeeld een standaardproxy voor Nederland, Canada of de VS, zodat je je IP-adres beschermt en contentrestricties op landsniveau omzeil.

Epic gebruikt ook zijn eigen zoekmachine, genaamd epicsearch.in. Zoekopdrachten daardoor worden door Epic's proxy gerouteerd en via https. Een beperking is dat er maar weinig extensies zijn in Epic, waaronder IE Tab zodat je Netflix kunt bekijken en wachtwoordmanager LastPass. In totaal ondersteunt Epic slechts zeven extensies.

Brave

De browser waar we in feite mee begonnen met de TEDx-talk van Brendan Eich over malvertising en waarom gewone browsers uitgeroeid zijn tot een gevaar voor gebruikers. Net als Epic is Brave op open source-project Chromium gebaseerd en met pictogrammen op de toolbar kun je features als advertentieblokkering, cookiebescherming en anti-browserfingerprinting bedienen.

Brave heeft twee soorten Privé-tabbladen, wat in Chrome een incognitotabblad heet. Je gewone 'Private Tab' is een sessie waarvan geen geschiedenis, cookies, of andere sporen worden bewaard op je systeem nadat het tabblad wordt gesloten. Een 'Private Tab Using Tor' gaat nog een stap verder en gebruikt het Tor-netwerk om je siteaanvragen door diens relays te sturen, zodat servers en zelfs je ISP niet zien waar je heengaat. Houd er rekening mee dat dit het surfen kan vertragen en sommige sites Tor blokkeren.

Net als Epic zijn er niet veel extensies. Op het moment van schrijven waren deze negen beschikbaar:

Maar wat Brave echt onderscheidt van de andere browsers die privacy hoog in het vaandel hebben staan, is het systeem dat Brave ontwikkelt om een nieuw verdienmodel aan het web te koppelen. Het blokkeren van advertenties zorgt ervoor dat er niet verdiend wordt aan webcontent en publicerende partijen in de problemen raken.

Betalen met tokens

Brave heeft een vrij complex idee bedacht om betalingen te verrichten voor de aandacht van kijkers in de vorm van Ethereum-tokens met de naam BAT. Partijen die het Brave-ondersteunde model gebruiken, worden door bezoekers anoniem betaald in de vorm van deze tokens. Brave laat zien in zijn betaalmodule (Instellingen > Betalingen) hoeveel pagina's je hebt weergegeven en hoeveel tijd je op de site hebt doorgebracht - en zelfs procentueel ten opzichte van de totale surftijd.

Lees meer over dit token: Hoe zit het met Ethereum-token BAT?

Je stort zelf cryptovaluta in een de Brave-wallet (Bitcoin, Ethereum, BAT, of Litecoin) en kunt zo de sites waarvan je vindt dat ze je steun verdienen de tokens toewijzen - mits ze het betaalsysteem ondersteunen. Je kunt iedere maandelijkse betaalcyclus (15 tot 100 BAT, met de huidige koers 18 eurocent per token) sites toevoegen of ze zelfs permanent meenemen, als een soort abonnement. Brave heeft ook plannen om gebruikers Reddit en Twitter te kunnen laten betalen met BAT.

Het is een omstreden, maar interessant idee dat de moeite waard is om te proberen als je advertenties standaard blokkeert - bijvoorbeeld vanwege malvertising of omdat ze opdringerig zijn - maar wel makers wil belonen die ook de huur bij elkaar proberen te sprokkelen.

Tor Browser

Als je je echt zorgen maakt over je privacy en je bereid bent wat compromissen te maken bij het surfen op het web, is de Tor Browser dé privacybewuste keuze. De browser maakt gebruik van het netwerkprotocol TOR (The Onion Router). Die naam verwijst naar het anonimiseren van verkeer door het langs een aantal verschillende lagen te sturen, zoals de lagen van een ui.

Het open source-netwerk bestaat uit knooppunten die door vrijwilligers worden gedraaid om zo een heel net van relays te creëren. Elke keer als een request wordt gemaakt van de Tor-browser, worden willekeurig relays uit het netwerk gekozen om het verkeer door te sturen. Door de tussenliggende knooppunten is van buitenaf niet te zien waar verkeer dat het netwerk verlaat vandaan komt, net zo min als te zien is waar verkeer dat het netwerk in verdwijnt naartoe gaat.

Lees meer over deze browser in: Zo werkt de Tor Browser

Het resultaat is dat het voor monitorende overheden, adverteerders, providers en site-beheerders volstrekt onduidelijk is waar het verkeer van afkomstig is. Om die reden - en omdat er helaas bots zijn die ook van Tor gebruikmaken - zullen sommige sites en diensten (neem Gmail) vragen om je identiteit te bevestigen. Andere sites kunnen Tor in zijn geheel blokkeren.

Dit doorstuursysteem zorgt er ook voor dat de latency vrij hoog is en je dus te maken krijgt met langzame websites, vooral als je een video aanspreekt. Je kunt als gebruiker informatie opvragen over het pad waar de aanvraag via verliep via een pictogram links van de adresbalk. Met hetzelfde icoontje verander je de beveiligingsinstellingen of kies je een nieuw pad.

De browser heeft een slider om in te stellen dat je nóg bruusker fingerprinting en andere trucjes zoveel mogelijk uitsluit, door bijvoorbeeld JavaScript uit te zetten op sites die niet HTTPS zijn of nog een stap verder door alle JavaScript-functionaliteit uit te schakelen. Verder heb je HTTPS Everywhere en NoScript aan boord, en worden geschiedenis en cookies gewist aan het einde van een sessie.

Tor versleutelt verbindingen naar webwistes die identificeerbare gegevens proberen te achterhalen, bijvoorbeeld advertentieservers en commerciële sites. Als je rechtsboven op het icoontje van HTTPS Everywhere klikt, zie je bijvoorbeeld Doubleclick en andere webdiensten opduiken die worden meegeladen met de site.

Tor waarschuwt in zijn openingsvenster dat volledige anonimiteit zelfs met Tor wellicht niet mogelijk is en geeft een link naar een pagina met tips om zorgvuldig om te gaan met je identiteit. Tor biedt veel goede dingen, zoals het anoniem blijven in autoritaire regimes, veilig kunnen communiceren met andere landen en andere voordelen. Hoe dat wordt gebruikt, is een tweede. Door de verhullingsmethodes en twijfelachtige servers die onverkwikkelijk materiaal hosten heeft Tor een beetje een duistere reputatie gekregen.

Conclusie

Het is vrijwel onmogelijk om je privacy nog af te dwingen in dit tijdperk waar data valuta is, maar deze browsers leggen de lat een stuk hoger. Je kunt veiliger surfen met het efficiënte Epic, Brave gebruiken om sites te steunen zonder te verzinken in onveilige of opdringerige advertenties en Tor om serieus je anonimiteit naar een hoger niveau te tillen.

Dit artikel is bedoeld om je een beeld te geven van de drie methodes, maar om te beslissen welke het beste voor jou werkt, raden we je aan ze alle drie te proberen:

Download Epic Download Brave Download Tor