In ons vorige artikel over de demoscene hadden we het al eventjes over de beperkingen van (spel/home)computers uit de tijd dat er op dat gebied nog veel te kiezen was. Trage processoren, weinig geheugen en beperkte videochips moesten ervoor zorgen dat deze apparaten betaalbaar bleven voor de consument. Dit zorgde uiteraard voor een beperkte kleurenweergave, beperkt geluid en beperkte software. Alles moest efficiënt worden geprogrammeerd en soms moesten er zelfs functies worden weggelaten.

Veel coders lieten zich daar uiteraard niet door uit het veld slaan en programmeerden hun kunstwerken zo efficiënt mogelijk. Het doel was om zoveel mogelijk pracht en praal op het scherm te toveren en daarvoor zoveel mogelijk uit een cpu-cycle te halen. Hiervoor werden niet alleen bestaande routines geoptimaliseerd, ook werden er bekende hardware-fouten en ongedocumenteerde functies geëxploiteerd om zo effecten te genereren waarvan zelfs de hardwarefabrikant niet wist dat het mogelijk was.

Nu veel van deze hardware niet meer gebruikt wordt en de pc de markt domineert zou je zeggen dat men tegenwoordig met alle beschikbare bronnen de prachtigste dingen kan maken. En dat klopt ook, maar er is nog steeds een heel groot deel van de scene die nooit afscheid heeft genomen van al die oude hardware en nog steeds wedstrijden organiseert om meer dan het maximale uit deze machines te trekken. De resultaten zijn adembenemend.

Uiteraard zijn er online talloze voorbeelden te vinden van demo's die net een stapje verder gaan en meer uit een apparaat kunnen toveren dan je zou verwachten. Wij hebben de mooiste voorbeelden voor je verzameld om van te genieten. Veel van deze demo's zijn ware prijswinnaars van verschillende compo's en laten zien hoe goed sommige programmeurs overweg kunnen met hun programmeertaal en hoeveel kennis ze hebben van hun geliefde hardware.

Op de volgende pagina: Een zwetende Atari 2600

BANG!: Atari 2600

Ah, die goeie ouwe Atari 2600. Dé spelcomputer die aan de wieg van console-gaming stond. Dit apparaat uit 1977 heeft vele harten veroverd en destijds Atari naar eenzame hoogtes getild. Het duurde nog tot 1982 voordat concurrenten het de fabrikant aardig moeilijk begonnen te maken. Als je de specificaties van dit apparaat kan je bijna niets anders uitbrengen dan: "schattig".

  • Een MOS Technology 6507 Processor die draait op 1,19 MHZ
  • Een TIA video Processor welke een resolutie van 40 x 192 pixels kon weergeven (NTSC) en maximaal 128 kleuren kon weergeven.
  • Een TIA audio Processor die twee 1-bits mono-kanalen kon weergeven met een 4-bits volume controller.
  • 128 bytes (!!) RAM
  • 4 kilobytes rom (welke met bankswitching-trucjes verhoogd kon worden naar 32 KB)

Kortom, een simpel apparaatje gemaakt voor hele simpele basisspelletjes.

Toch heeft de demogroep XAYAX met hun demo, Bang!, laten zien dat er ondanks deze zeer lage specificaties toch hele mooie effecten op het scherm kunnen worden getoverd. Met deze demo eindigde de groep dan ook terecht op de eerste plaats op de Revision Demoparty in 2014.

Op de volgende pagina: Titanenstrijd!

Overdrive : SEGA Mega Drive

Sega kreeg het met deze spelcomputer voor elkaar Nintendo eventjes van z'n troon te stoten als marktleider op console-gebied. De Mega Drive versloeg de flink verouderde NES van Nintendo met gemak en maakte het de fabrikant flink moeilijk met deze 16-bitter. De specificaties voor deze spelcomputer logen er, destijds, dan ook niet om.

  • Een Motorola 68000 processor draaiend op 7,86 MHz
  • Een Zilog Z80 Co-processor
  • 64 KB RAM
  • Een TI 76489 PSF en Yamaha YM2612 FM geluidsprocessor
  • Een Dedicated graphics processor die 64 kleuren tegelijk kon weergeven welke gekozen kon worden uit een palet van 512 kleuren op een resolutie van 320x224

"Maximaal 64 kleuren tegelijk op het scherm? Veel te weinig!" moeten de mensen van de demogroep Titan gedacht hebben. In hun demo, Overdrive, laten de sceners onder andere zien dat het met de nodige trucjes toch mogelijk is alle 512 kleuren tegelijk weer te geven. Uiteraard werden de kijkers ook getrakteerd op legio andere effecten om het geheel af te maken.

Ook deze groep mocht de eerste prijs ontvangen voor hun prachtige demo op Evoke 2013.

Op de volgende pagina: Een tweede realiteit in 64kb RAM

2nd reality : Commodore 64

Deze demo was van origine een demo voor de PC van Future crew. Voor deze prachtige DOS-demo had je een 486 nodig met een pittige geluidskaart (Creative Labs Sound blaster [clone] of Gravis Ultrasond) Het is een van de bekendste demo's en wordt vaak genoemd in gesprekken en op fora. De demogroep Smash designs wilde laten zien dat het allemaal een stuk efficiënter kon en maakte de demo na op de Commodore 64

De homecomputer uit 1982 heeft:

  • MOS 6510/8500 CPU die draait op 1,023 MHz
  • 64 KB RAM
  • VIC-II videochip die 16 kleuren kan weergeven op een resolutie van 320x200
  • SID 6581 geluidschip

Stukken zwakker dan een 486-pc dus. Maar dat hield de mensen van Smash designs niet tegen en dit is het resultaat:

De demo eindigde op de eerste plek op "The party 97" in de Commodore compo.

Op de volgende pagina: Polygonen persen

WEED : Zx Spectrum

In 2003 lieten de mensen achter de Russische demogroep Triebkraft en 4th Dimension zien dat het best mogelijk was om te werken met polygonen op de goeie ouwe "Speccy". Het zijn weliswaar lege polygonen (wireframes) maar dat maakt deze demo zeker niet minder indrukwekkend. En dat heeft ze daarom ook de eerste prijs opgeleverd in de Cafe Demo Competition. En dat voor een homecomputer met deze specs:

  • Een Zilog Z80a Processor die draait op 3.528 MHz
  • 280 KB
  • Video RAM: 27 KB
  • ROM: 64 KB
  • AY-3-8912 Geluidschip

De demo komt wat traag op gang maar laat daarna zien hoe het zeer kleine beetje geheugen tot het uiterste gepusht wordt en het zeer beperkte kleurenpalet zo efficiënt mogelijk kan worden benut. De "Full screen" animaties die voortkomen uit deze demo zijn ongekend.

Op de volgende pagina: 4 kleuren!? HAHAHA!

8088 MPH: IBM PC

In de jaren '80 was de IBM pc een beetje het lelijke eendje van alle homecomputers. Terwijl andere fabrikanten probeerden gebruikers te overtuigen voor hun computer te gaan door kleurrijke videochips, bijzondere geluidscontrollers en allerhande hardwarematige (grafische) toepassingen te integreren, hield IBM met z'n pc's het allemaal heel basic en presenteerde de fabrikant de apparaten vooral als werkmachines voor op kantoor.

De gemiddelde (IBM) pc uit het begin van de jaren '80 had niet eens een kleurenscherm, laat staan een geluidskaart, dat hadden mensen op kantoor toch niet nodig. Mocht je toch willen gaan voor een kleuren-oplossing kon je een Color Graphics Adapter (CGA) bij prikken en genieten van 4 fantastische kleuren (uit een palet van 8)

Tuurlijk was het mogelijk voor (game)ontwikkelaars om met verschillende trucjes meer kleuren uit het kaartje te persen maar hoger dan 16 kleuren kwam je toch niet. Tot de mensen van Hornet, CRTC en DESIRE ermee aan de slag gingen.

8088 MPH is een demo die meer dan het maximale uit de bijna 35 jaar oude computer weet te persen en uiteindelijk meer dan 1000 (!!) kleuren tegelijk op het scherm kan weergeven.

De originele IBM PC had de volgende hardware aan boord:

  • Intel 8088 processor draaiend op 4.77MHz
  • Minimaal 16 KB en mazimaal 256 KB RAM
  • MGA (monochroom) of CGA (4 kleuren) videokaart
  • 1 kanaals PWM geluid

De demogroepen sleepten op de oldskool compo van Revision 2015 de eerste prijs in de wacht.

Het grappige van deze demo is dat er zoveel trucjes en ongedocumenteerde functies zijn gebruikt dat deze demo niet of nauwelijks werkt op emulatoren. Als je deze demo wil bekijken zal je ergens een echte oude DOSbak vandaan moeten toveren. De programmeurs achter deze demo leggen hier uit hoe ze deze geweldige stunt voor elkaar hebben gekregen.