Denk voor antieke dingen in futuristische films bijvoorbeeld aan de rokers in de Foundation-trilogie of de faxen aan de muur in Back to the Future II. Sciencefiction probeert in de regel ook niet de toekomst te voorspellen, maar door te trekken wat we vandaag de dag doen of om vergelijkingen te maken met hedendaagse issues.

Daarom kun je verwachten dat Black Mirror over enkele decennia behoorlijk gedateerd aan zal voelen: niet omdat het programma er per se naast zit qua toekomstbeeld, maar omdat de afleveringen iets proberen te vertellen over dit decennium. Maar oude scifi levert vaak leuke plaatjes van een tijdsbeeld op. Met dat in het achterhoofd: vier grappige voorbeelden die gedateerd aanvoelen.

1. MS-DOS in Robocop

Paul Verhoevens Robocop (1987) speelt zich af in een nabije toekomst waarin criminaliteit in autoproductiehoofdstad Detroit zo de spuigaten is uitgelopen dat gewone politiemensen het niet meer konden bolwerken. Koppel dit gegeven aan een politie-apparaat dat in handen is van een multinational die allerlei twijfelachtige 'consumentenproducten' uitrolt en je ziet wat Robocop weinig subtiel maar effectief probeert de bekritiseren.

In de scène dat Alex Murphy wordt herbouwd en meerdere malen wordt opgestart, zie je allerlei verwijzingen naar bestanden als config.sys, autoexec.bat, maar ook command.com, de opdrachten-shell van MS-DOS (zie 00.43 in de onderstaande video). Inderdaad, in deze dystopische toekomst gebruiken we nog steeds DOS.

2. Intel in Gundam Wing

Veel van deze dingen zijn een grapje van de makers, alsof het een soort wedstrijd is onder televisieschrijvers om een bizar ongeloofwaardige hackscène te schrijven - een techie equivalent van in de verte blaft een hond. Wat een hoop verklaart. Deze is ook zeker bedoeld als grapje van de makers van de animeserie Shin kidô senki Gundam W, oftewel Mobile Suit Gundam Wing. Deze serie speelt zich af in de fictieve nieuwe jaartelling After Colony, wat de serie ergens aan het begin van onze 23ste eeuw plaatst.

In de aflevering Torezu ansatsu (The Treize Assassination) probeert Heero Yuy een explosie tegen te houden op een luchtmachtbasis. Bij het zoeken naar de ontsteker zie je een verwijzing naar een beroemde chipbakker met het opschrift "Intel Outside" op een computerpaneel.

3. MSN in The Island

Dit is duidelijk niet een gevolg van doortrekken van huidige technologie naar een toekomstvisie, maar van sluikreclame in de vorm van product placement. Regisseur en producent Michael Bay heeft een reputatie opgebouwd met het financieren van zijn films door zoveel mogelijk te verkopen van alle films waar hij bij is betrokken. Zo ook de sciencefictionfilm The Island.

Microsoft tastte in de buidel voor de weinig subtiele productplaatsing, met name de MSN-zoekpalen die de hoofdrolspelers gebruiken als ze zijn gevlucht naar een nabijgelegen stad. Het leuke is dat niet alleen een dienst wordt gebruikt die niet meer in deze vorm bestaat, maar ook dat de makers in 2005 de toen al bestaande smartphone blijkbaar niet zagen aankomen, wat het idee van een internetpaal volledig overbodig maakt.

4. SSH in The Matrix Reloaded

Oké, dit is een beetje valsspelen, aangezien de trilogie The Matrix in de verre, verre toekomst afspeelt (omdat de simulatie al in de verre toekomst werd gestart en sindsdien vijf geplande reboots heeft gehad waarin het 'mens versus simulatie-programma' steeds opnieuw wordt uitgespeeld en Zion uiteindelijk steeds opnieuw wordt vernietigd, zoals we leren van The Architect).

De simulatie zelf simuleert een tijdperk zo rond de millenniumwisseling. Dus het is logisch dat daar technologie wordt gebruikt van die tijd, ook al speelt het technisch in de verre toekomst. In een van de weinige enigszins realistische hackscènes in Hollywood-films, krijgt Trinity roottoegang tot een systeem door een exploit in te zetten voor een gat in SSHv1, gezien de verwijzing naar een checksum-kwetsbaarheid in SSH (CRC-32) op het scherm waarschijnlijk zelfs CVE-2001-0144.

5. SQL in de 23ste eeuw

We eindigen met een opvallend detail uit een recente aflevering van Star Trek: Discovery. We hebben deze tot het laatste bewaard, omdat dit spoilers bevat voor de zevende aflevering van het tweede seizoen - mocht je niet bij zijn is dit een goed moment om weg te navigeren. In deze aflevering ontdekken we dat we in de 23ste eeuw nog steeds dezelfde databasestructuur gebruiken als in de 20ste eeuw.

Vanaf hier volgen spoilers voor s02e07, lees verder op eigen risico.

Dat moment komt als een vijandige sonde gegevens van de Discovery begint uit te lezen. Lieutenant-Commander Airiam, een cybernetisch verbeterde mens (of alien, afhankelijk van welke schrijver je het vraagt), merkt op dat de sonde een SQL-injectie heeft uitgevoerd om in te breken in de database van het futuristische sterrenschip.

Verder lijkt dit een beetje op het Matrix-idee dat we net behandelden: (selecteer tekst om spoiler zichtbaar te maken) |spoiler| de sonde komt uit een veel verdere toekomst en gebruikt een op dat moment hedendaagse (lees: 23ste eeuwse) legacy-technologie om eenvoudig in te breken. |/spoiler| De grote vraag is natuurlijk op welke versie van Windows we zitten over pakweg 250 jaar.